Στο σερβικό Θαβώρ!.. με τον Άγιο Νικόλαο Αχρίδος. Όλα όσα έχει πει, είναι θησαυρός ουράνιος. Όλα όσα έχει γράψει, είναι άφθαρτο, ουράνιο, αιώνιο χρυσάφι. Κάθε του λέξη είναι ποίημα αιώνιο, για την Αιώνια Αλήθεια, την Αιώνια Δικαιοσύνη, τον Μόνο και Αληθινό Θεό όλων των κόσμων, τον Κύριο Ιησού Χριστό …. Κάθε του λέξη του ένα μικρό Ευαγγέλιο. Σαν τη μυρωδάτη ρίζα που όσο περισσότερο την τινάζεις, τόσο πιο πολύ ευωδιάζει.

Ὁ λαὸς ἵσταται διὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ Συναξαρίου.
Συναξάριον
Τῇ ΙΗ΄ (18ῃ) τοῦ μηνὸς Μαρτίου, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Κυρίλλου ἀρχιεπισκόπου Ἱεροσολύμων (387)

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μυρίων Μαρτύρων (ἤτοι δέκα χιλιάδες) τῶν ἐν Νικομηδείᾳ ξίφει τελειωθέντων
Τῇ αὐτῇ μέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Εὐκαρπίωνος καὶ Τροφίμου τῶν ἀπὸ δημίων καὶ τῶν σύν αὐτοῖς, ἐν Νικομηδείᾳ διὰ πυρὸς τελειωθέντων ( 300)
Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ὁ ἅγιος Νάρκισσος ἐπίσκοπος Χιρόνα (Gerona) Ἱσπανίας καὶ ἱερομάρτυς Φήλιξ ὁ Διάκονος, ἐν Χιρόνα Ἱσπανίας (307)
Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρὸς ἠμῶν Ἀνανίου τοῦ Θαυματουργοῦ τοῦ ἐν Εὐφράτῃ.
Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ὁ ὅσιος Δανιήλ ἐν Αἰγύπτω (6ος αἰ.)
Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου ᾿Εδουάρδου, βασιλέως τῆς Ἀγγλίας. (978)
Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρὸς ἠμῶν Κυρίλλου τοῦ Ἀστραχάν. (1576)
Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ὁ ὅσιος Μᾶρκος ἡγούμενος τῆς Μονῆς Ὄπτινα ἐν Καλούγκᾳ Ῥωσίας (1909)
Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ὁ ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς ὁ “Χρυσόστομος τῆς Σερβίας”, Ἐπίσκοπος Ἀχρίδος Σκοπίων, ὁμολογητής, ἐν εἰρήνῃ τελειοῦται, ἐν τῇ Μονῇ τοῦ Ἁγ. Τύχωνος ἐν Πεννσυλβάνιᾳ τῶν ΗΠΑ (1956) [π.ἡ. 5 Μαρτίου]
Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ οἱ Ἅγιοι νεο-ἱερομάρτυρες καὶ ὁμολογητές: Νικόλαος (Ποκρόφσκι, 1919), Ἰωάννης (Mirotvortsev, 1938), Μαρδάριος (Isaev, 1938) ἐν Γιαροσλάβ, Θεοφάνης (Γκράφοφ, 1938), Ευγενία (Taisheva, 1942), Ἀναστασία (Poluyanova, 1942), ᾿Ερμολίνα (Petrovna, 1942), ἐν πολλαῖς βασάνοις, φυλακαῖς καὶ διωγμοῖς ὑπὸ τῶν ἀθέων μπολσεβίκων τελειωθέντες ἐν Ῥωσίᾳ.

Στίχοι
Χρυσοῦς τοῖς λόγοις καὶ πάγχρυσος τοῖς ἔργοις,
Νικόλαε ὤφθης, γόνε πιστῶν Σέρβων.

Ύμνος στον Άγιο Νικόλαο Αχρίδος
Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς

Όλα όσα έχει πει, είναι θησαυρός ουράνιος. Όλα όσα έχει γράψει, είναι άφθαρτο, ουράνιο, αιώνιο χρυσάφι. Πράγματι, αν κάνετε μιαν επισκόπηση των μεγάλων Αγίων του Θεού, των μεγάλων συγγραφέων της Εκκλησίας του Χριστού, μετά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, τον ήλιο της Κωνσταντινουπόλεως, ο πλησιέστερός του είναι ο Άγιο Επίσκοπος Νικόλαος, ο Άγιο Δαμασκηνός, ο Γρηγόριος Παλαμάς και ελάχιστοι ακόμη….
Κάθε του λέξη είναι ποίημα, ποίημα αιώνιο, ποίημα για την Αιωνιότητα. Ποίημα για την Αιώνια Αλήθεια, την Αιώνια Δικαιοσύνη, τον Μόνο και Αληθινό Θεό όλων των κόσμων, τον Κύριο Ιησού Χριστό …. Κάθε του λόγος είναι ευ-αγγέλιο, κάθε λέξη του ένα μικρό Ευαγγέλιο. Σαν τη μυρωδάτη ρίζα που όσο περισσότερο την τινάζεις, τόσο πιο πολύ ευωδιάζει.

Έτσι και όταν διαβάζεις τον Επίσκοπο Νικόλαο, όσο περισσότερο διαβάζεις, τόσο περισσότερο προσεύχεσαι μέσα από την ανάγνωσή του και νοιώθεις την ουράνια Αρχαγγελική ευωδία στα έργα του. Ω, το Αιώνιο Ευαγγέλιο, εκείνο που και άγγελοι επιθυμούσι παρακύψαι (Β’ Πέτρ. 1, 12). Εκείνος, εκείνος έδειξε σε μας τους Σέρβους τούτο το Ευαγγέλιο με τον πλέον εκφραστικό τρόπο. Τον πιο εκφραστικό τρόπο για ανθρώπους και Αγγέλους….

Κανένας σαν αυτόν δεν κήρυξε το Χριστό στο σερβικό γένος….

Δεν υπάρχει μεγαλύτερος Διδάσκαλος, δεν υπάρχει μεγαλύτερο Ουράνιο Σήμαντρο πάνω από τη γη των Σέρβων από τον Άγιο Επίσκοπο Νικόλαο. Βροντερός σαν τον προφήτη Ηλία μα και ήπιος και φιλεύσπλαχνος σαν τον Κύριο Ιησού. Εμείς έχουμε μονάχα μία διέξοδο από την κόλασή μας, ένα δρόμο για τον παράδεισο – το δρόμο του Αγίου Σάββα και του Αγίου Νικολάου.

***

«Σε ευχαριστούμε Κύριε! Στο πρόσωπό του έχουμε ένα νέο Απόστολο, ένα νέο Ευαγγελιστή. Σε ευχαριστούμε Κύριε! Στο πρόσωπό του έχουμε ένα νέο Ομολογητή, ένα νέο Μάρτυρα. Σε ευχαριστούμε Κύριε! Στο πρόσωπό του έχουμε ένα νέο Άγιο».

Από τότε που υπάρχει σερβικό γένος δεν υπήρξε πιό σοφό σημαντικό σερβικό βιβλίο από τον «Πρόλογο της Αχρίδας» του Επισκόπου Νικολάου. Ο «Πρόλογος της Αχρίδας» είναι σερβικό ευαγγέλιο. Σ’ αυτό υπάρχει οτιδήποτε χρειάζεται η σερβική ψυχή, ό,τι νικά και νεκρώνει τις αμαρτίες και τα πάθη μας. Ένα σμήνος μετά το άλλο, οι άγιοι, σμήνη αγαθών ειδήσεων για σένα και για ολόκληρη τη ζωή σου – να τί είναι ο « Πρόλογος της Αχρίδας», αυτό το σερβικό ευαγγέλιο. Μα θα απορήσεις: «Ευαγγέλιο». Ναι, εφόσον σε διδάσκει την αιώνια Αλήθεια, την αιώνια Δικαιοσύνη, την αιώνια Αγαθοσύνη, την αιώνια Αγάπη, την αιώνια Σοφία, την αιώνια Ομορφιά, την αιώνια Χαρά, την αιώνια Ζωή.

Σε κάθε δυσκολία άνοιξε αυτό το άγιο εγχειρίδιο και θα βρεις ό,τι χρειάζεσαι. Δεν υπάρχει βάσανο ενάντια στο οποίο να μη σου δώσει δύναμη το άγιο αυτό βοήθημα. Δεν υπάρχει πάθος ενάντια στο οποίο να μη βρεις στον «Πρόλογο της Αχρίδας» δοκιμασμένο και σίγουρο φάρμακο. Δεν υπάρχει αμαρτία ενάντια στην οποία να μη βρεις στον άγιο «Πρόλογο της Αχρίδας» σωτηρία απ’ αυτήν και από τους φοβερούς ακολούθους της: τον θάνατο και τον διάβολο.

Ο άγιος Νικόλαος είναι το πλέον διορατικό σερβικό μάτι: βλέπει το αόρατο. Το πιό ευαίσθητο σερβικό αυτί: ακούει το αθόρυβο. Η πλέον αφυπνισμένη σερβική συνείδηση: κοπιάζει σαν τα Χερουβίμ για ό,τι είναι του Θεού. Οδηγημένος και χειραγωγημένος απ’ αυτόν δεν θα χαθείς, αλλά πάντα θα βαδίζεις στον δρόμο που αναμφισβήτητα οδηγεί στον ίδιο τον ουρανό και στα ουράνια πάνω από τα ουράνια.

Πράγματι τα λόγια του είναι πνεύμα και ζωή για μας τους Σέρβους. Κατεβαίνουν κατευθείαν στον τάφο σου, στον θάνατο σου, και σε σηκώνουν από εκεί, σε ανασταίνουν από τους νεκρούς.

Το σερβικό γένος είχε να γνωρίσει προσωπικότητα σαν αυτή του αγίου Νικολάου από τον καιρό του αγίου Σάββα. Ο Επίσκοπος Νικόλαος ανασταίνει τις σερβικές ψυχές στην αιώνια ζωή, στην αιώνια αλήθεια, στην αιώνια αγάπη, στην αιώνια χαρά. Με τί; Με τον Χριστό, μόνο με τον Κύριο Χριστό, αφού χωρίς Αυτόν όλα είναι τάφος και θάνατος!
(1962)

***

Ο σύγχρονός μας μέγας Θαυματουργός, με αδιάφθορο το σεπτό Σκήνωμά του, Άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς († 19.6.1966), έγραφε το 1958, όταν ακόμη ήταν Αρχιεπίσκοπος Δυτικής Ευρώπης, ολίγο μετά την εκδημία του αγιωτάτου Ιεράρχου Νικολάου († 5.3.1956):
«Ο Νικόλαος ήταν μεγάλος Άγιος και Χρυσόστομος των ημερών μας… Από παντού απεκόμιζε σοφία: από την επιστήμη, από την φύσι, από τα γεγονότα της καθημερινής ζωής· αλλά, περισσότερο αγίαζε την ψυχή του με θείο φωτισμό, τρέφοντάς την με την Αγία Γραφή και την προσευχή. Δίδασκε με το παράδειγμά του και τους λόγους του σε κάθε τόπο και χρόνο… Ετελείωσε την επίγειο ζωή του προσευχόμενος και πιστεύομε, ότι τώρα προσεύχεται υπέρ ημών ενώπιον του Ουρανίου Θρόνου του Σωτήρος του κόσμου, τον Οποίον πιστά υπηρέτησε…»!…

***Άγιος Νικόλαος Αχρίδος
πρωτοπρεσβυτέρου Αλεξάνδρου Σμέμαν

Λίγα είναι τα γεγονότα στη ζωή και το έργο της Ακαδημίας του Αγίου Βλαδίμηρου που να τα θυμόμαστε με χαρά και ευγνωμοσύνη τόση, όση νιώθουμε για τη βοήθεια που μας προσέφερε ο μακαριστός Επίσκοπος Νικόλαος. Ήμασταν ακόμα πολύ μικρό και φτωχό ίδρυμα όταν ο Επίσκοπος Νικόλαος ερχόταν και έκανε παραδόσεις στους φοιτητές μας. Η βοήθεια και η κατανόησή του για το έργο μας υπήρξαν πολύ χρήσιμα. Έγινε για πάντα ζωντανό κομμάτι της σχολής μας και στάθηκε εμπνευστής πολλών Σέρβων σπουδαστών της Ακαδημίας μας.
Έχουμε ακόμα ζωντανές μνήμες από τις επισκέψεις του και τις προσευχές που αναπέμπαμε μαζί του προς τον Θεό. Γνωρίζαμε ότι ο Θεός μας είχε δώσει το προνόμιο να είμαστε σε κοινωνία με τον πιό έξοχο ορθόδοξο επίσκοπο του εικοστού αιώνα.
Μερικές μέρες πριν από το θάνατό του ο Επίσκοπος μας έδωσε την ευλογία του και μας χάρισε μια εικόνα του Αγίου Σάββα που την κρατάμε μέχρι σήμερα στο παρεκκλήσι μας.
Η ζωντανή μνήμη του Επισκόπου Νικόλαου θα είναι για μας ο πλέον πολύτιμος δεσμός με κάθε ορθόδοξο Σέρβο σ’ αυτή την ήπειρο.
Ο Επίσκοπος Νικόλαος δεν ήταν μόνο ένας μεγάλος Σέρβος. Αποτελούσε για όλους εμάς τους ορθοδόξους την έκφραση της αυθεντικής πνευματικότητας και καταλαμβάνει περίοπτη θέση μεταξύ εκείνων που εργάζονται για να κάνουν αιώνια την ορθόδοξη πίστη στην Αμερική.
(1976)

***

Μνήμη του εν Αγιοις πατρός ημών Νικολάου Βελιμίροβιτς.
Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς:
Απόσπασμα ομιλίας στο μνημόσυνο του Επισκόπου Νικολάου Βελιμίροβιτς το 1973 (για την 17ετή κοίμησή του).

Να ‘μαστε στο σερβικό Θαβώρ!
Ο Χριστός στην μέση, ο Άγιος Σάββας στην δεξιά, και ο Άγιος Νικόλαος στην αριστερή πλευρά.
Και τριγύρω μας, η νεκρά θάλασσα της ευρωπαϊκής κουλτούρας, Τριγύρω μας η θάλασσα που πνίγει τις ψυχές.
Τριγύρω μας η θάλασσα που σκοτώνει τις αισθήσεις. Και εμείς οι Σέρβοι, στο Θαβώρ το οποίο ονομάζεται Λέλιτς.
Επειδή ο μεγάλος Άγιος Επίσκοπος μπορεί να μας σώσει από την νεκρά ευρωπαϊκή θάλασσα. Από στήθους γνώριζε ολόκληρη την Ευρώπη γι’ αυτό καλεί τον Σερβικό λαό προς την μεταμόρφωση, αλλά την αληθινή μεταμόρφωση.
Την μεταμόρφωση που μεταμορφώνει τον άνθρωπο από αμαρτωλό σε δίκαιο, από αμαρτωλό σε άγιο.
Την μεταμόρφωση που συνιστά την οικογένεια αγία, κοινωνία αγίων.
Σήμερα σίγουρα εξ ολοκλήρου η Ουράνια Σερβία συμμετέχει στον εορτασμό του μεγαλύτερου Σερβικού γιου μετά τόν Άγιο Σάββα.

Όλοι οι Σέρβοι Άγιοι, όλοι οι δίκαιοι, και όλοι οι αμαρτωλοί εκ του μακρόθεν παρίστανται στην Ουράνια Θεία Λειτουργία, και παρακαλούν τόν Άγιο Επίσκοπο για να προσευχηθεί για αυτούς, για την επίγειά μας Σερβία.
Να μας σώσει από την νεκρά ευρωπαϊκή θάλασσα, και να σώσει τις ψυχές μας, για να μην μετατραπούν σε πτώματα.
Και συ ως Σέρβος, όταν νιώθεις θλίψη και στενοχώρια και δυστυχία από όλες τις ευλογίες της ευρωπαϊκής κουλτούρας, συ θυμήσου αυτόν και κράξε σ’ αυτόν:
Άγιε Επίσκοπε βοήθησέ με, συγχώρεσε και χρίσε με. Άγιε Επίσκοπε ισαπόστολε Νικόλαε, συγχώρεσε και βοήθησε!
Προσευχήσου για μας, σώσε μας από την νεκρά θάλασσα, σώσε μας από την αμαρτία, τον θάνατο και διάβολο, από την επίγεια κόλαση και οδήγησέ μας στις οδούς του ∆εσπότου Χριστού προς σε, προς την Ουράνια Βασιλεία, προς τήν Αγία Ουράνια Σερβία, ώστε και εμείς εκεί με σένα μαζί σου να εορτάσουμε Τον Θαυμαστό και Μοναδικό ∆εσπότη και Θεό Ιησού Χριστό, στόν Οποίο πρέπει δόξα και τιμή τώρα και διαμέσου όλων των αιώνων, και διαμέσου ολόκληρης της σερβικής ιστορίας και γης και ουρανού.Αμήν.

Η μεγαλύτερη ευτυχία για έναν άνθρωπο είναι να έχει αισιοδοξία. Άγιος Νικόλαος (Βελιμίροβιτς)
https://iconandlight.wordpress.com/2018/07/30/24683/

Η αμαρτία της Θεοαποστασίας των ανθρώπων είναι η αιτία όλων των συμφορών. Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς
https://iconandlight.wordpress.com/2018/07/29/24617/

Ἀπολυτίκιον τοῦ Ἁγίου Κυρίλλου Ἱεροσολύμων
Ἦχος δ’.

Κανόνα πίστεως, καὶ εἰκόνα πραότητος, ἐγκρατείας διδάσκαλον, ἀνέδειξε σε τῇ ποίμνῃ σου, ἡ τῶν πραγμάτων ἀλήθεια· διὰ τοῦτο ἐκτήσω τῇ ταπεινώσει τὰ ὑψηλά, τῇ πτωχείᾳ τὰ πλούσια. Πάτερ Ἱεράρχα Κύριλλε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον τοῦ Ἁγίου Κυρίλλου Ἱεροσολύμων
Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.

Στολὴν τὴν ἔνθεον, ἀμφιεσάμενος, στῦλος ὁλόφωτος, ὤφθης τῆς πίστεως, τῶν Ἀποστόλων ἐν Σιῶν τὴν χάριν κεκληρωμένος, ὅθεν ἐνδιέπρεψας, εὐσέβειας τοὶς δόγμασι, καὶ πιστῶς ἐσκόρπισας, τῆς σοφίας τὸ τάλαντον. Καὶ νῦν ὑπὲρ ἠμῶν ἐκδυσώπει, Κύριλλε Πάτερ Ἱεράρχα.

Ἀπολυτίκιον τῶν ἁγίων μαρτύρων Εὐκαρπίωνος καὶ Τροφίμου
Ἦχος δ΄ Ταχὺ προκατάλαβε.

Δυάδα τὴν σύναθλον,ἀνευφημοῦμεν πιστῶς,τοὺς πλάνην μισήσαντας, καὶ κολληθέντας Χριστῷ, κλεινὸν Εὐκαρπίωνα, Τρόφιμον δὲ σὺν τούτῳ, στρατιώτας γενναίους, οἳ τὸν Σατὰν καθεῖλον, διὰ τοῦ μαρτυρίου. Ἐξῆλθον γὰρ εἰς τὴν ἀναψυχήν, πυροπτηθέντες, οἱ ὄντως χριστόφλεκτοι.

ἕτερον. Ἀπολυτίκιον τῶν ἁγίων μαρτύρων Εὐκαρπίωνος καὶ Τροφίμου
Ἦχος γ΄, Θείας πίστεως.

Ὄντως εὔκαρπα, καὶ θεῖα δένδρα, ἀνεδείχθητε, τροπαιοφόροι, τῷ πυρὶ τελειωθέντες μακάριοι, καὶ τὴν Τριάδα τὸ πρὶν θεασάμενοι, ὥσπερ ὁ Παῦλος Χριστῷ συμπιστεύσαντες, θεῖε Τρόφιμε, Αὐτῷ ἐκτενῶς ἱκέτευε, ἅμα συνάθλῳ τῷ κλεινῷ Εὐκαρπίωνι.

Ἀπολυτίκιον τοῦ ἁγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, ἐπισκόπου Ἀχρίδος. (Ἀθανασίου Σιμωνοπετρίτου)
Ἦχος γ΄. Τὴν ὡραιότητα.

Βάθη τοῦ Πνεύματος, Πάτερ ἠρεύνησας· ὅθεν ἐξέμαθες, ῥήματα ἄῤῥητα, καὶ χρυσοῤῥόας ποταμός, ἐδείχθης τοῖς Ὀρθοδόξοις, Σάββα γὰρ θεόφρονος, τὴν ὁδὸν ἠκολούθησας, τοῦ λαοῦ γενόμενος, ποιμενάρχης χριστόψυχος· διὸ πανευγνωμόνως τὴν μνήμην, Νικόλαε Ἅγιε τιμῶμέν σου.

Ἦχος πλ.α΄. Χαίροις ἀσκητικῶν ἀληθῶς.

Λόγου, προφορικοῦ καὶ γραπτοῦ, μύστης ἐδείχθης ἱεράρχα Νικόλαε, δι’ οὗπερ τῆς Ἐκκλησίας, οἰκοδομεῖς τοὺς πιστούς, καὶ Θεῷ συνάπτεις, τούτους ἄριστα. Τοῖς ὅσοι δὲ λείψανα, προσκυνοῦσί σου τίμια, χάριν παρέχεις, καὶ πληροῖς τὰ αἰτήματα, ὡς φιλότεκνος, καὶ ἀγάπης διάκονος. Ὕψωσον οὖν δεόμεθα, τὰς χεῖράς σου Ἅγιε, καὶ τῷ λαῷ σου πλουσίως, τὴν εὐλογίαν κατάφερε, Χριστοῦ Ὃν τοῖς στένροις, μυστικῶς ἔγγραψον πάντων, θείαις πρεσβείαις σου.

Δόξα. Ἦχος δ΄.

Τῆς μυστικῆς αὐτοῦ νύμφης Ἐκκλησίας προνοούμενος ὁ φιλόψυχος Δεςσπότης, ταύτης σε Νικόλαε ἱεράρχην ἀνέδειξε, κεκοσμημένον ἐν πλείστοις χαρίσμασιν, δι’ ὧν περ ὡς σοφὸς ἀρχιτέκτων, ἀποστολικῶς ᾠκοδόμησας, οὐ μόνον τὴν θεοχάριστόν σου ποίμνην, ἀλλὰ τὴν Ἐκκλησίαν σύνολον· ὅθεν μετὰ τὼν πάλαι Ἁγίων Πατέρων συνεστὼς ἐν Παραδείσῳ, μὴ ἐπιλάθου πρεσβεύειν δεόμεθα, ὑπὲρ τῶν πόθῳ τιμώντων σε.

iconandlight.wordpress.com