Οι δώδεκα λίθοι της Αποκάλυψης: όταν η Γλώσσα συναντά το Όραμα ✦

 

 

❝ Καὶ οἱ θεμέλιοι τοῦ τείχους τῆς πόλεως

παντὶ λίθῳ τιμίῳ κεκοσμημένοι ❞ (Αποκ. 21,19)

Στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, σε μια υπέροχη εσχατολογική εικόνα, περιγράφεται η Νέα Ιερουσαλήμ με τους θεμέλιους λίθους της — είναι λέξεις με τη δική τους ιστορία, ταξίδι κι ετυμολογία.

Οι λίθοι αυτοί, κατά τη σειρά που αναφέρονται ως θεμέλιοι, είναι οι εξής:

• Ίασπις

• Σάπφειρος

• Χαλκηδών

• Σμάραγδος

• Σαρδόνυξ

• Σάρδιον

• Χρυσόλιθος

• Βήρυλλος

• Τοπάζιον

• Χρυσόπρασος

• Υάκινθος

• Αμέθυστος

Ετυμολογικά:

Λίθοι από τοπωνύμια

Ονομάστηκαν από τον τόπο εξόρυξης ή προέλευσής τους:

— Χαλκηδών ← η αρχαία πόλη απέναντι από το Βυζάντιο

— Σάρδιον ← οι Σάρδεις, πρωτεύουσα της Λυδίας

— Τοπάζιον ← το νησί Τοπάζιος στην Ερυθρά Θάλασσα

Διαφανή ελληνικά σύνθετα

Η ίδια η λέξη περιγράφει το χρώμα ή την υφή:

— Χρυσόλιθος ← χρυσός + λίθος

— Χρυσόπρασος ← χρυσός + πράσισνο («πράσο»)

— Σαρδόνυξ ← σάρδιον + ὄνυξ («νύχι»)

Δάνεια από ανατολικές γλώσσες

Ήρθαν μαζί με το ίδιο το εμπόρευμα, από σημιτικές γλώσσες:

— Σάπφειρος ← εβρ. sappir

— Σμάραγδος ← σημιτική ρίζα

— Ἴασπις ← πιθανόν περσο-σημιτική αρχή

— Βήρυλλος ← ινδική/δραβιδική ρίζα (veruliya), ήρθε τους ελληνιστικούς χρόνους

Λίθος με «λειτουργική» σημασία

Η λέξη δεν περιγράφει χρώμα, αλλά ιδιότητα ή πίστη γύρω απ' τον λίθο

— Ἀμέθυστος ← α- στερητικό + μεθύω, «αυτός που δεν μεθάει»

Λίθος με μυθολογική καταγωγή

— Υάκινθος ← δανείζεται τ' όνομα απ' το άνθος του μύθου, γεννημένο απ' το αίμα του αγαπημένου του Απόλλωνα ❧

________________

❧ Δώδεκα πολύτιμοι λίθοι, και ένα όραμα λαμπρότητας - μέσω της ελληνικής γλώσσας, αιώνες μετά. 

 

trelogiannis.blogspot.com