Ὁ ἀπαγχονισμὸς τοῦ Πατριάρχη Γρηγορίου Ε’ (Ἀπρίλιος 1821). Λιθογραφία, 0,57×0,82 μ. (ΓΕ 26309). Μουσεῖο Μπενάκη.
π. Ἀνανίας Κουστένης:
Ὀ Ἅγιος Γρηγόριος Ε’, ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως πρόσφερε τόσα πολλά, στὴν Ἐκκλησία καὶ στὸ Γένος, στὰ δύσκολα καὶ δίσεκτα χρόνια τῆς τουρκικῆς δουλείας. Καὶ ὑπέγραψε ὁ Θεός μας τὴν ἐλευθερία τῆς πατρίδος, ὅπως ἔλεγε ὁ Κολοκοτρώνης, τὴν ὑπέγραψε μὲ τὸ σπαθί τοῦ Κολοκοτρώνη καὶ μὲ τὸ αἷμα τοῦ Πατριάρχου Γρηγορίου τοῦ Ε’, τοῦ ἐκ Δημητσάνης. Καὶ δὲν παίρνει πίσω τὴν ὑπογραφή Του.
Καὶ ὄντως, καὶ ὁ Πατριάρχης μας Γρηγόριος καὶ ὁ μεγάλος μας Κολοκοτρώνης εἶναι ἐκεῖνοι, ὅπως λέει ὁ Σπῦρος Μελᾶς, ὁ ἱστορικός, στὸν Γέρο τοῦ Μωριᾶ, ποὺ ἔφτειαξαν τὴν Ἐπανάσταση. Τοὺς ὀφείλομε πολλὰ καὶ ἀμέτρητα. Ἦταν ἡ ψυχὴ τῆς Ἐπαναστάσεως. Ἦταν ἡ ἀόρατη κεφαλὴ ὁ Ἅγιος Γρηγόριος τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας. Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ Τοῦρκοι τὸν κρέμασαν στὶς 10 Απριλίου τοῦ 1821, ἀνήμερα τὸ Πάσχα, στὴ μεσαία πύλη τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Καὶ κρέμασαν στὸν λαιμό του, καθὼς ἦταν ἀπηγχονισμένος, τὸν φετφά, τὴν καταδικαστικὴ ἀπόφαση. Τὸ ἔγγραφο τῆς καταδίκης του. Ἐκεῖνοι ξέραν τί ἄξιζε καὶ ξέραν τί πρόσφερε στὴν Ἐπανάσταση καὶ στὴν πατρίδα ὁ μεγάλος Γρηγόριος ὁ Ε’. Γι’ αὐτὸ καὶ τὸν ἔβγαλαν.
Ἀλλά, τὸ σχοινὶ τοῦ Πατριάρχη καὶ τὸ αἷμα τοῦ Πατριάρχη, ἀποτέλεσε έναυσμα στὸν ἀγῶνα. Ἐμψύχωσε τοὺς ἀγωνιστὰς καὶ λέγανε μὲ τὸ στόμα τοῦ ἐθνικοῦ μας ποιητοῦ: «Μὴ λησμονεῖτε τὸ σχοινί, παιδιά, τοῦ Πατριάρχη».
Κι ἔπαιρναν ἐκδίκηση. Καὶ μὲ τὴν εὐχὴ καὶ τὴ χάρη του ἐλευθέρωσαν τὸ Γένος καὶ ἔθνος τῶν Ἑλλήνων. Καὶ μάλιστα, ἔμεινε κρεμασμένος τρία ἡμερόνυχτα στὴ μεσαία πύλη ὁ Ἅγιος Γρηγόριος. Πῆγε ὁ διάδοχός του Εὐγένιος νὰ ἐξαγοράσει τὸ λείψανο, μὰ οἱ Τοῦρκοι δὲν τὸ ‘διναν. Καθόντουσαν καὶ πίναν καὶ καπνίζανε κοντὰ στὸν Πατριάρχη, καὶ τὴν ἀγάπη βρίζανε.
Καὶ τὴν τρίτη ἡμέρα πῆγαν οἱ Ἑβραῖοι καὶ ἐξαγόρασαν, ἀντὶ 800 γροσίων, τὸ λείψανο τοῦ Πατριάρχη μας. Το ‘δεσαν μ’ ἕνα σχοινί, καὶ τὸ περιέφεραν. Τὸ ἔσερναν, στὴν κυριολεξία, στοὺς δρόμους τῆς Βασιλεύουσας, βρίζοντας, ἀναθεματίζοντας, κτυπώντας το μαζὶ μὲ τὸν τουρκικὸ ὄχλο. Καὶ ἀφοῦ ἐκόρεσαν, λοιπόν, τὴν κακία τους ὅλη, τοῦ ἔδεσαν μιὰ βαρειὰ πέτρα στὸν λαιμὸ καὶ τὸν ἔριξαν στὸν Κεράτειο κόλπο. Ἡ Θεία Πρόνοια, ὅμως, τὸ φανέρωσε. Τὸ ἔβγαλε στὴν ἐπιφάνεια, παρότι ἡ πέτρα ἦταν βαρειά, κι ἕνας Κεφαλλὴν καπετάνιος, ὁ Νικόλαος Σκλάβος, τὸ παρέλαβε καὶ μυστικὰ τὸ μετέφερε στὴν Ὀδησσό. Καὶ ἐνῷ ὁ σουλτάνος ἐκρέμασε τὸν Πατριάρχη μας, ὁ τσάρος τῆς Ρωσίας τὸν ἔθαψε μὲ τὶς μεγαλύτερες τιμές. Μὴν ξεχνᾶμε τὸ σχοινὶ τοῦ Πατριάρχη. Νὰ παίρνομε τὴν εὐχή του καὶ νὰ ἐμψυχωνόμεθα κι ἐμεῖς καὶ νὰ κάνομε τὸν καλὸ ἀγῶνα. Καὶ γιὰ τὴν ψυχή μας καὶ γιὰ τὴν πατρίδα μας καὶ γιὰ τὴν Ἐκκλησία μας καὶ γιὰ τὴ σωτηρία ὅλων τῶν ἀνθρώπων.
Πηγή: «Λόγοι γιὰ τοὺς ἥρωες τοῦ 1821», Ἀρχιμανδρίτης Ἀνανίας Κουστένης, ἐκδ. ΚΥΠΡΗΣ, σελ. 202-203
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου