Ἡ Κωνσταντίνου πόλις ἡ Θεοσκέπαστη, ἡ Θεοφρούρητη, ἡ Πόλη τῆς Θεοτόκου, τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ. Μέ θεία βουλή καί θεῖο σημεῖο ἐκτίσθη ἀπό τόν Μέγα Κωνσταντίνο και μέ θεία ὁδηγία τήν ἐγκαινίασε μέ τούς Πατέρες τῆς Α’ οικουμενικῆς Συνόδου. Τήν ὀνόμασε Νέα Ρώμη. Ἐβαπτίσθη καί ἐνεδύθη τό Χριστό… π. Ανανίας Κουστένης.

 

Χριστὸς Ἀνέστη! Ἀληθῶς Ἀνέστη!
Christ is Risen! Truly He is Risen!
Христос Воскрес! Воистину Воскрес!
ქრისტეაღსდგა! ჭეშმარიტადაღსდგა!
Kristos (İsa) dirildi! Gerçekten dirildi!
Al-Massih-Qam! Hakkan Qam!

«Χαίρετε»! «Εἰρήνη ὑμῖν»

Ὁ λαὸς ἵσταται διὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ Συναξαρίου
Συναξάριον.
Τῇ ΙΑ´ (11ῃ ) τοῦ μηνὸς Μαΐου, μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Μωκίου ἐν Βυζαντίῳ μαρτυρήσας. (295)
Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, τὴν ἀνάμνησιν ἐπιτελοῦμεν τοῦ Γενεθλίου, ἤτοι τῶν Ἐγκαινίων ταύτης, τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων, τῆς Κωνσταντινουπόλεως, τῆς κατ᾿ ἐξαίρετον ἀνακειμένης τῇ Δεσποίνῃ ἡμῶν καὶ ἁγίᾳ Θεοτόκῳ, καὶ ὑπ᾿ αὐτῆς διασωζομένης. (330)

Στίχοι
Γενεθλίων σῶν δεῖ με τιμᾶν ἡμέραν,
Ἐν σοί, Πόλις, τυχόντα τῶν γενεθλίων.

11 Μαΐου
Ἀνάμνησις τοῦ γενεθλίου, ἤτοι τῶν ἐγκαινίων τῆς Κωνσταντινουπόλεως
π. Ἀνανία Κουστένη

Πᾶμε, τώρα, στὶς 11 τοῦ μηνός Μαΐου. Ἔχομε, πρῶτα καὶ κύρια, στὸ ἔτος 330 μ.Χ. τὰ ἐγκαίνια τῆς Κωνσταντίνου Πόλεως.
Ὁ Μέγας καὶ Ἅγιος Κωνσταντῖνος ἔφερε στὴ Βασιλεύουσα τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας κι ἔκαμαν τὰ ἐγκαίνια. Καθιέρωσαν καὶ ἀφιέρωσαν τὴ νέα πρωτεύουσα, τὴ Νέα Ρώμη, τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας, στὸν Χριστό, καὶ περισσότερο στὴν Παναγία. Καὶ κατέστη ἡ Κωνσταντίνου πόλις Θεοσκέπαστη, Θεοφρούρητη. Πόλη τῆς Θεοτόκου, τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ.
Τί ήτανε, λοιπόν, ὁ Ἅγιος καὶ Μέγας Κωνσταντῖνος; Ὁ μεγαλύτερος ἀπὸ τοὺς Ἰσαποστόλους καὶ Θεοστέπτους βασιλεῖς. Καὶ ἔκαμε ἔργο, ποὺ λέει ὁ ἐθνικός μας ἱστορικός Κωνσταντῖνος Παπαρρηγόπουλος, ἴσον μὲ τὸ ἔργον τῶν Ἀποστόλων ὅλων. Γιατὶ ἐκεῖνος ἐπῆρε ὅλα τὰ ἔθνη, ποὺ ἐκεῖνοι ἔφεραν στὸν Χριστό, τὰ ἕνωσε, ἄλλωστε ἑνότητα εἶναι ἡ ἴδια ἡ Ἐκκλησία, καὶ ἔβαλε, κατὰ κάποιον τρόπο κι ἐκεῖνος, συνέχισε νὰ βάζει, ὅλα τὰ ἔθνη στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Καὶ νὰ τὰ κάνει ἕνα ἔθνος: Τὴ Ρωμιοσύνη. Εἶναι ὁ πατέρας καὶ ὁ Γενάρχης τῆς Ρωμιοσύνης, ποὺ σημαίνει ὅλα τὰ ἔθνη στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Ὅλα τὰ ἔθνη ἀδελφοί. Ὅλα τὰ ἔθνη ἕνα. Ἕνα αἷμα. Ἀπὸ τὸ αἷμα τοῦ Νέου Αδάμ, τοῦ Χριστοῦ. Καὶ τὸ αἷμα τῆς Νέας Εὔας, τῆς Παναγίας. Αὐτὸ εἶναι ἔργο τῶν Ἀποστόλων, πρωτίστως καὶ πάντοτε ἔργον τοῦ Χριστοῦ, καὶ στὴ συνέχεια ἔργον τοῦ Ἁγίου καὶ Μεγάλου Κωνσταντίνου, ὁ ὁποῖος εἶναι προστάτης καὶ εὐεργέτης τοῦ κόσμου καὶ περισσότερον ἡμῶν τῶν Ἑλλήνων. Τοῦ χρωσταμε πολλά. Καὶ ὁ λαός μας τὸν ἀγαπάει.
Ἀλλὰ κάποιοι διανοούμενοι καὶ δοκησίσοφοι ἔχουν βαθειὲς προκαταλήψεις, καθοδηγούμενοι ἀπὸ τοὺς παντοτινοὺς ἐχθροὺς τῆς Ὀρθοδοξίας, τοὺς γνωστοὺς καὶ ἄγνωστους. Κι ἔχομε, λοιπόν, τὰ ἐγκαίνια τῆς Κωνσταντίνου Πόλεως. Μάϊο μῆνα ἔγιναν ὅλα τὰ καλά, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ δύσκολα καὶ τὰ ἄσχημα στὴ Ρωμιοσύνη. Μάϊο μῆνα γιορτάζει ὁ Γενάρχης τῆς Ρωμιοσύνης, ἀλλὰ καὶ Μάϊο μήνα ἔπεσε ἡ Ρωμιοσύνη. Επεσε ἡ Βασιλεύουσα στὰ χέρια τῶν ἀπίστων. Καὶ βρίσκεται ἡ Μεγάλη τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία ἐν αἰχμαλωσία. Ἄχρι καιροῦ, ὅμως. Μέχρις ὅτου ἔλθει ἡ ώρα, ποὺ θὰ ἐλευθερωθεῖ. Καὶ θὰ δοθεῖ σὲ μᾶς τοὺς Ἕλληνες Ὀρθόδοξους, στοὺς Ἕλληνες Ρωμιούς. Γιατὶ μᾶς ἀνήκει. Καὶ τὰ κλοπιμαῖα κάποτε ἐπιστρέφονται. Στις 11, λοιπόν, Μαΐου, ἔχομε τὰ ἐγκαίνια τῆς Κωνσταντίνου Πόλεως.
Εαρινό Συναξάρι τόμος Β’ π. Ανανία Κουστένη Εκδόσεις:Κύπρης, 2019

11 Μαΐου
Ἅγιος Ἱερομάρτυς Μώκιος, ὁ θαυματουργὸς

Κι ἔχομε ἀκόμη καὶ τὴ μνήμη καὶ τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Μωκίου, τοῦ θαυματουργοῦ. Ἀνήκει στοὺς Ἁγίους Αναργύρους. Ἔζησε καὶ ἔλαμψε τὸν 3ο μ.Χ. αἰῶνα, στα χρόνια τοῦ Διοκλητιανοῦ, στὴν Ἀμφίπολη τῆς Μακεδονίας… τὸν ὑπέβαλαν καὶ σ’ ἄλλα μαρτύρια καὶ βασανιστήρια. Ἀλλὰ ὁ Ἅγιος ἄντεξε, μέχρι τὸ τέλος. ..Ἦλθε νέος ἀνθύπατος, τοῦ ‘καμε κι ἐκεῖνος βασανιστήρια πολλὰ καὶ μεγάλα. ..Καὶ στέλνει δεμένον, στὴν Ἡράκλεια τῆς Θράκης, στὴν ἀρχαία Πέρινθο, στὸν ἐκεῖ διοικητή, τὸν Ἅγιο Μώκιο. Κι ἐκεῖνος ἔλαβε καταδικαστικὴ ἀπόφαση νὰ ἀποθάνει, νὰ ἐκτελεσθεῖ δι’ ἀποκεφαλισμοῦ. Καὶ μάλιστα τὸν ἔστειλε στὸ Βυζάντιο, ποὺ ἦταν πρὶν ἀπ’ τὴν Κωνσταντινούπολη. Γιατὶ εἴμαστε πρὶν τὸν Μεγάλο Κωνσταντίνο, στὸν τελευταῖο διωγμὸ τοῦ Διοκλητιανοῦ. Κι ἐκεῖ τὸν ἀποκεφάλισαν καὶ τὸν ἔθαψαν κοντὰ στὸ Βυζάντιο, ἕνα χιλιόμετρο ἀπόσταση.

Κι ὅταν ἦλθε ὁ Μέγας καὶ Ἅγιος Κωνσταντῖνος, ἔψαξε καὶ βρῆκε τὰ λείψανά του. – Νά, πόσο μεγάλος ἦταν ὁ θεῖος καὶ Ἰσαπόστολος βασιλεύς!— Ἔφτειαξε περίλαμπρο ναό καὶ τὰ ἐτοποθέτησε ἐκεῖ καὶ τὰ προσκυνοῦσαν οἱ Χριστιανοί. Καὶ ἐγίνοντο πολλὰ καὶ μεγάλα θαύματα. Γι’ αὐτὸ καὶ κατετάγη στοὺς Ἁγίους καὶ θαυματουργοὺς Ἀναργύρους ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Μώκιος, ὁ πρεσβύτερος τῆς Ἀμφιπόλεως τῆς Μακεδονίας. Νά ‘χομε τὴν εὐχή του. Και στο ναό του, ἐκεῖ, οἱ Βυζαντινοὶ πήγαιναν καὶ τελοῦσαν ἀγρυπνίες, ἔκαμαν λιτανείες, γινόντουσαν πολλὰ καὶ μεγάλα καὶ σπουδαῖα. Ὅλα αὐτὰ σήμερα εἶναι κάτω ἀπὸ τὸ σκοτάδι τῶν μουσουλμάνων. Καὶ τί κάνουν; Περιμένουν τὴν ἡμέρα τὴ μεγάλη. Τὴν ἡμέρα τῆς δικαιώσεως. Ἔχομε, λοιπόν, τὸν Ἅγιο Ἱερομάρτυρα Μώκιο. Νά ‘χομε τὴν εὐχὴ καὶ τὴν πρεσβεία καὶ τὴ χάρη καὶ προστασία του.
Εαρινό Συναξάρι τόμος Β’ π. Ανανία Κουστένη Εκδόσεις:Κύπρης, 2019

***Ο Μέγας Κωνσταντίνος και η Αγία Ελένη
Οἱ θεόστεπτοι Ἰσαπόστολοι Βασιλεῖς
π. Ανανίας Κουστένης

Η Σύνοδος της Νικαίας, εἶναι τό δεύτερο μεγάλο ἐπίτευγμα πού ἔκανε ὁ Κωνσταντίνος μετά τή συμφωνία τῶν Μεδιολάνων περί ἀνεξιθρησκίας… Τό δεύτερο μεγάλο του ἐπίτευγμα τοῦ Μ. Κωνσταντίνου ἦτο ἡ Σύνοδος τῆς Νικαίας. Η πρώτη Οἰκουμενική Σύνοδος, ἡ ὁποία εἶναι περισπούδαστη καί θεόπνευστη κατά πάντα καί μεγάλη καί σημαντική. Μόνο νά σκεφτούμε τό Σύμβολο τῆς Πίστεως πού λέμε κάθε μέρα, αὐτό εἶναι ἔργο τῆς Α ́ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Καί συνετέλεσε τά μέγιστα σ’ αὐτό ὁ ἰσαπόστολος καί μέγας Κωνσταντίνος, διότι ἀλλιῶς, ἄν δέν ἐπενέβαινε ὁ αὐτοκράτωρ καί δέν ἐγινόταν κοινός πρόεδρος τῆς Συνόδου, θά είχαμε δύο συνόδους: μία τῶν ὀρθοδόξων καί μία τῶν ἀρειανῶν! Κι ἄντε νά βρεῖς μετά ἄκρη! Ἐνῶ ἐτέθη κοινός πρόεδρος τούς ἐμάζεψε ὅλους ὁ Κωνσταντίνος. Τί ὡραῖα, εἶναι, ὅταν ὁ αὐτοκράτωρ καί ὁ ἄρχων εἶναι ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ καί ἑνώνει καί μαζεύει καί συγκεντρώνει καί λύνει προβλήματα καί προστατεύει· πάντοτε βέβαια μέ τή φώτιση, τή χάρη καί τή δύναμη τοῦ Χριστοῦ. Πάρα πολύ σπουδαίο!
[…] Ἔγινε ἐκεῖ μεγάλος ἀγώνας.
Πῆγε ὁ Μέγας Κωνσταντίνος, ὡς ἁπλός πιστός, μέ δυό-τρεῖς ἀκολούθους καί δέν ξέρανε ποιός εἶναι ὁ αὐτοκράτωρ καί ποιοί εἶναι οἱ ἀκόλουθοι, οἱ ὑπασπισταί του. Αὐτό ξέρετε ποιός ἄλλος τό ἔκαμε; Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας, ὁ ὁποῖος πήγαινε στά χωριά καί φοροῦσε τὰ ἴδια ροῦχα μέ τούς ὑπασπιστές καί μπέρδευαν οἱ ἄνθρωποι τόν κυβερνήτη μέ τούς υπασπιστές του καί ἀντιστρόφως. Καί μερικοί ἐπίσκοποι ἀπ’ τή Δύση ἀνεγνώρισαν τόν Κωνσταντίνο διότι ξεκίνησε ὅπως ξέρουμε ἀπό τις Βρετανικές Νήσους καί τή Γαλλία, τή Γαλατία. Λοιπόν, καί σηκώθηκαν καί τί τούς λέει ὁ Μέγας Κωνσταντίνος: “Καθίστε πατέρες μου, ἐσεῖς εἶστε οἱ αἴτιοι τῆς τῶν ἐθνῶν σωτηρίας”. Τί μεγάλος ἦταν αὐτός, τί σοφός, τί σπουδαῖος, τί φωτισμένος ὁ Κωνσταντίνος!
Τέτοιος δέ θά ξανάρθει, ἀδελφοί μου. Ἐξ οὗ καί ἡ φοβερή πολεμική ἐναντίον του. “Εἶστε οἱ αἴτιοι τῆς τῶν ἐθνῶν σωτηρίας. Ἐσεῖς θά σώσετε τά ἔθνη διά τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ Χριστοῦ, αἴτιοι τῆς τῶν Ἐθνῶν σωτηρίας. Ἐγώ θα μποροῦσα νά γίνω ἀρχιερεύς τῶν ἔξω, νά σᾶς ὑπηρετῶ. Στά πολιτικά. Νά σᾶς ὑπηρετῶ. Ναί. Νά σᾶς ὑπηρετῶ”. Καί ἔθεσε τόν ἑαυτό του και τίς δυνάμεις του καί τά χαρίσματά του καί τό ἀξίωμα του… τά ἔθεσε στή διάθεση τῆς Ἐκκλησίας. Ητο πιστό τέκνον τῆς Ἐκκλησίας. Κατάλαβε τί ἐστί ἡ Ἐκκλησία. Τοῦ μήνυσε ὁ Χριστός, εἶδε τόν Τίμιο Σταυρό καί ἐπείσθη. Καί λέει: “Θέτω τόν ἑαυτό μου καί τά πάντα, ὅ,τι ἔχω, στή διάθεση τῆς Ἐκκλησίας”. Τό λένε καί τά τροπάρια ἀνήμερα στή χάρη του.
Τώρα τί λένε οἱ διάφοροι; Ας λένε, τί νά κάνουμε; ̓Αφοῦ ἔχουμε αὐτεξούσιο καί ἀφοῦ ἔχουμε ἐλευθερία, ἀφοῦ ἔχουμε δημοκρατία, ἀφοῦ ὁ Θεός μᾶς ἀνέχεται,· ἀφοῦ ὁ Θεός μᾶς ἀφήνει το στοματάκι ἀνοιχτό, τί να κάνουμε ἀδελφοί μου; Λέμε οἱ καημένοι. Λέμε και βλακείες, λέμε καί σοφίες, κάνουμε καί ἁμαρτίες, ἀλλά τόσο μεγάλη εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ μας καί ἡ ὑπομονή καί ἡ ἀνεξικακία, πού μᾶς κάνει καί θαυμάζουμε καί ἀποροῦμε καί λέμε: “Χριστέ μου, πῶς μᾶς ἀνέχεσαι, πῶς μᾶς βαστᾶς τήν κάθε μέρα;” καί τόσα ἄλλα. Κι ὅμως, Ἐκεῖνος τό κάμει γιατί μᾶς ἀγαπᾶ. Ἔδωσε τό αἷμα Του καί τή ζωή Του γιά μᾶς καί μᾶς θέλει κοντά Του κι ὅταν δέν εἴμαστε, τοῦ λείπουμε καί στενοχωρεῖται περισσότερο γιά μᾶς.
Γι’ αὐτό καί μᾶς κυνηγάει μέ τήν ἀγάπη Του καί τήν εὐσπλαχνία Του. Μέ τήν καλοσύνη Του καί τήν συμπόνια Του καί δέ μᾶς ἀφήνει. Ἔρχονται στή ζωή μας ἀδιέξοδα πολλές φορές καί δέν ξέρομε τί νά κάνουμε. Δυσκολευόμαστε τά μέγιστα καί ἀποροῦμε καί τότε, ἐκεῖ ἀκριβῶς “μᾶς τήν ἔχει στήσει” ὁ Κύριος καί μᾶς περιμένει καί μᾶς παίρνει στήν ἀγκαλιά Του καί λέει: “Ἔεπ, ἐδῶ εἶμαι ἐγώ, μήν στενοχωρεῖσθε, μή φοβεῖσθε”. Πῶς ἦταν στήν τρικυμία τότε, πού ἀναφέρει τό Εὐαγγέλιο, πού εἶδαν τόν Ἰησοῦ να περπατᾶ στα κύματα καί οἱ ἀπόστολοι κινδύνευαν να πνιγοῦν καί νόμισαν πώς εἶναι φάντασμα καί ἀπό τό φόβο ἔκραξαν. Καί τούς εἶπε ὁ Ἰησοῦς: “Ἐγώ εἰμι. Μή φοβεῖσθε!” Πόσο ἀνάγκη ἔχουμε ἀπό αὐτή τήν παρηγορητική κουβέντα! Πόσο τη χρειαζόμαστε, γιατί σήμερα δυστυχῶς οἱ περισσότεροι καί τά πιό πολλά μᾶς ἀπελπίζουν και σχεδόν ἐλάχιστοι μᾶς παρηγοροῦν.
Αν πάρουμε ἀπό τίς εἰδήσεις πού τις παρουσιάζουν μέ τόν πιό φρικτό τρόπο, λές καί ἔγινε τόσο μέγα κακό κι ἄν καθήσει καί κολλήσει κανείς ἐκεῖ, παρακολουθεί τήν πραγματικότητα παραμορφωμένη και κακοποιημένη. Καί ἅμα βγεῖ ἔξω καί βλέπει, λέει: “Για κάτσε ρέ παιδί μου, τί λένε αὐτοί;”. Τί λένε; Προσπαθοῦν νὰ τὰ ποῦν ὅσο γίνεται πιο τραγικά. Καί ποῦ θά πᾶμε έτσι; Καί γιατί δέ λένε καί ἕνα καλό παράδειγμα; Νά ἀναφέρουν. Κάπου-κάπου λένε, ἀλλά εἶναι τόσο λίγα. Τί καλό εἶναι, νά τό ψάξουν κι αὐτό, νά ἰσορροπήσει κι ὁ κόσμος. Διότι ἅμα μᾶς ρίξουν στήν ἀπελπισία καί στήν ἀπόγνωση τί θά κάνουμε μετά; Πῶς θά σταθοῦμε καί πῶς θὰ ἀντέξουμε; Ἀλλά ποιός νοιάζεται σήμερα τόν ἁπλό κοσμάκη;

Ἀντιθέτως, ὁ Μέγας Κωνσταντίνος ὁ ἰσαπόστολος αὐτός βασιλεύς ἐνοιάζετο γιά ὅλους τούς υπηκόους του καί περισσότερο γιά τούς ἀδύνατους, τους φτωχούς και τούς δυσκολεμένους. Ὅποιοι κι ἄν ἦσαν, ὅπου κι ἂν ἦσαν, ὅ,τι κι ἄν ἔκαναν. Εἶχε καρδία σπλαχνική, καρδία πατρική. Ηταν λεβέντης μέ τά ὅλα του ὁ Μέγας Κωνσταντίνος. Γι’ αὐτό ἀκριβῶς καί ὁ λαός μας τόν αἰσθάνεται πάντοτε καί βάζει τό ὄνομά του καθώς καί τῆς ἁγίας μητέρας του Ἑλένης.
Ὁ λαός αἰσθάνεται καί διαισθάνεται τό Μεγάλο Κωνσταντίνο καί τήν ἁγία Ἑλένη ὡς τούς πνευματικούς γονεῖς, ὡς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν μέγα καλό στήν Ἐκκλησία καί στήν οἰκουμένη. Τούς αἰσθάνεται δικούς καί τούς παρακαλεῖ καί προσεύχεται καί τούς προσκυνάει τιμητικά στήν ἁγία εἰκόνα. Καί οἱ δύο βρίσκονται γύρω ἀπό τόν Τίμιο καί ζωοποιό Σταυρό, ὁ ὁποῖος τόσο τούς ἐβοήθησε. Ὁ ἕνας τόν εἶδε στόν οὐρανό καί ἡ ἄλλη τόν βρῆκε στήν ἁγία πόλη τῆς Ἱερουσαλήμ. Γι’ αὐτό ἀκριβῶς λέει καί τό κοντάκιον: “Κωνσταντίνος σήμερον σύν τῇ μητρί του ̔Ελένῃ τόν σταυρόν ἐμφαίνουσι, παρουσιάζουσι, τό πανσεβάσμιον ξύλον”. Βεβαίως.

Η Σύνοδος λοιπόν, γιά νά ἐπανέλθω, τῆς Νικαίας -ἡ Νίκαια εἶναι ἀπό τό Νίκη, πόλη τῆς νίκης, ἴσως ὀνομάσθηκε τότε ἤ καί πρίν, δέν μᾶς ἐνδιαφέρει αὐτό, ἀλλ ̓ εἶν ̓ ὡραῖο τό ὄνομα – ἡ Σύνοδος τῆς Νικαίας έστερέωσε και διετύπωσε τήν ὀρθόδοξη πίστη περί τῆς θεότητος τοῦ Χριστοῦ καί ἐνίκησε καί κατετρόπωσε τόν Αρειο. Καί συνέταξε τά ἑπτά πρῶτα ἄρθρα τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως….

Και μάλιστα, ἄν δέν ἀπατῶμαι, στίς 19 ἤ 20 τοῦ μηνός Ἰανουαρίου εἶναι τό θαῦμα ἐκεῖνο τό ὁποῖο ἔκαμε ὁ Μέγας Κωνσταντίνος στή Νίκαια τῆς Βιθυνίας. Εἶχαν κλειδώσει οἱ Ἀρειανοί, κλειδαμπαρώσει θά λέγαμε, τήν ἐκκλησία τῶν ὀρθοδόξων καί δέν ἄνοιγε μέ τίποτα. Καί τί κάνει ὁ Μέγας Κωνσταντίνος; Κάνει θερμή προσευχή στό Χριστό καὶ ἄνοιξαν μόνες τους οι πόρτες! Αυτός ἦταν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος. Και έπῆρε μετά τούς Πατέρες τῆς Συνόδου – και περνάει και ἡ ώρα και κάνει και ζέστη- καὶ τοὺς ἐπῆγε στή Βασιλεύουσα, στήν Κωνσταντινούπολη. Τή λένε οι Τούρκοι Ἰσταμπούλ, μά κι αυτό είν’ Ἑλληνικό, εἰς τήν Πόλιν. Που είν’ τό πρόβλημα, πού πειράζει μερικούς που λένε Ἰσταμπούλ, μά ελληνικά εἶναι. Εἰς τὴν Πόλιν. Και ἡ πόλη ἦτο μία καί εἶναι μία ἡ Πόλη τῶν Πόλεων κατά τον Φραντζῆ. Τό καύχημα πάσης τῆς Οἰκουμένης. Μέ θεία ὁδηγία ὁ Κωνσταντίνος ἐπῆγε στό πάλαι ποτέ Βυζάντιο, που ἦταν αποικία τῶν Μεγαρέων. Τά πιό όμορφα τραγούδια στήν Ἑλλάδα ξέρετε ποιοί ἔχουνε; Οι Μεγαρεῖς καί δέν τούς ξέραμε. Γιά βάλτε λίγο μέ τό μυαλό σας, για ζητῆστε και βρέστε ἔχει μεγάλη σημασία αυτό. Τά Μεγαρίτικα τραγούδια εἶναι ὅλα καλά κι άλλοῦ τραγουδοῦν, αλλά δὲν εἶναι ὅλα καλά. Γιά προσέξτε ἔτσι. Λοιπόν μέ θεῖο σημεῖο ἐπῆγε ὁ Μέγας Κωνσταντίνος καὶ ἔκτισε τήν βασιλεύουσα πόλη. Τόν ὁδήγησε ἄγγελος Κυρίου!
Ὅλα αὐτά εἶναι θεόπνευστα. Εἶναι μεγάλα. Εἶναι σημαντικά. Εἶναι παρέμβαση τοῦ Θεοῦ στήν ἱστορία και ὁ Μέγας Κωνσταντίνος ἦτο δεύτερος ἀπόστολος Παῦλος. Κι ὅπως λέει ὁ ἱστορικός μας Κωνσταντίνος Παραρρηγόπουλος ὁ εθνικός, ” Ὁ Μέγας Κωνσταντίνος ἔκαμε ἔργον ἴσον μέ τό ἔργον τῶν ἀποστόλων”. Γι’αυτό ονομάστηκε καί Ισαπόστολος.
Ἔργο μεγάλο καί σημαντικό. Ἔργο σπουδαίο. Γι’ αυτό καί τοῦ οφείλουμε πολλά. Μέ θεία λοιπόν βουλή ἐκτίσθη ἡ βασιλεύουσα πόλις. Κι ὅπως εἴπαμε κι ἄλλη φορά, λίγες μέρες πρίν τήν ἄλωση, ὅπως ἀναφέρει τό Χρονικό τοῦ μοναχοῦ Νέστορος τοῦ Ρώσου, εἶδαν καί οἱ πολιορκηταί καί οἱ πολιορκούμενοι Κωνσταντινουπολίται καί λοιποί βυζαντινοί -τί εἶδαν;- νά βγαίνει ἀπό τό ναό τῆς ̔Αγίας Σοφίας και μάλιστα ἀπό τόν τρούλο ένα μέγα Φῶς, λαμπερότατο Φῶς. Βγῆκε καί ἀνέβηκε στόν οὐρανό. Πῆρε ὁ Θεός τή χάρη Του ἀπό τήν Αγία Σοφία, γιατί ἦταν θέλημα Θεοῦ ἡ Πόλη νά τουρκέψει. Καί εἶχε ἱδρυθεῖ ἡ βασιλεύουσα καί ὁ ναός τῆς ̔Αγίας Σοφίας μέ θεία βουλή κι ἦταν ἀφιερωμένος -ὁ ναός τῆς ̔Αγίας Σοφίας ὄχι στή μάρτυρα Σοφία, ἀλλά εἰς τήν Σοφίαν τοῦ Θεοῦ, στόν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό.
Ὁ Μέγας Κωνσταντίνος ἐθαύμαζε τή σοφία τοῦ Θεοῦ στή δημιουργία. Κι αὐτό τόν ἔκανε νά χαίρεται, νά εὐφραίνεται καί νά τιμᾶ τόν Δημιουργό καί Πλάστη τῶν ἁπάντων. Γιατί ὁ Χριστός μας εἶναι ἡ Σοφία τοῦ Θεοῦ, ἡ Σοφία καί ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ. Ήταν λοιπόν ἀφιερωμένη στό Χριστό ἡ μεγάλη ἐκκλησιά, ὅπως καί ναός τῆς ἁγίας Εἰρήνης ἦταν ἀφιερωμένος εἰς τήν τοῦ Θεοῦ Εἰρήνην. ” Ὁ Χριστός ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν” λέει ὁ μέγας Παῦλος. Στό Χριστό μας. Καί αὐτή τήν ἔφτιαξε ὁ Μέγας καί ἱσαπόστολος Κωνσταντίνος πού ἐθαύμαζε τή Σοφία τοῦ Θεοῦ στή δημιουργία καί τήν Εἰρήνη τοῦ Θεοῦ στόν κόσμο. Σκεφθεῖτε λοιπόν τί ἔνθεος νοῦς ἦτο, ὁ μέγας νοῦς, τί ψυχή ὁ Μέγας Κωνσταντίνος καί ἡ ἁγία μητέρα του Ἑλένη.
Καί μεῖς οἱ Ἕλληνες τούς ὀφείλουμε πολλά, ὅπως καί ὅλοι οἱ λαοί, γιατί ἦσαν γονεῖς ὅλου τοῦ κόσμου. Ὁ μέγας Κωνσταντίνος ἔφερε πολιτική ἑνότητα στήν αὐτοκρατορία. Πρίν ἀπ’ αὐτόν ἦσαν πολλοί αὐτοκράτορες, ὁ ἕνας ἐφόνευε τόν ἄλλον, δέν ὑπῆρχε καμμία ἐμπιστοσύνη καί ἐφέροντο στούς υπηκόους των ὡσάν νὰ ἦσαν κτήνη, ώσάν νά ἦσαν ἕνα τίποτε, καὶ ὑπήρχε ἀνασφάλεια καί ὑπῆρχε μεγάλο κακό παντοῦ.

Ὁ Μέγας Κωνσταντίνος ἕνωσε πολιτικά τήν οίκουμένη. Τόν βοήθησε ὁ Θεός, γιατί ἦταν δύσκολο νά τό κάμει κανείς ἀπό μόνος του, ὅσο εὐφυής, ὅσο διορατικός καί ὅσο δυνατός καί ἄν ἦτο. Το κατάλαβε αὐτό ὁ Μέγας Κωνσταντίνος, γι’ αὐτό καί εὐχαριστοῦσε τόν Κύριο. Καί μέ τή σύνοδο τῆς Νικαίας ἔφερε καί θρησκευτική ἑνότητα. Γιατί ὅταν ἔφτασε στή Νικομήδεια τῆς Μικράς Ασίας πού ἦταν ἡ πρωτεύουσα τοῦ ἀνατολικοῦ ρωμαϊκοῦ Κράτους –κι ἔμενε ἐκεῖ κι ὁ Διοκλητιανός ὅπως ξέρουμε λοιπόν καί ἔμαθε γιά τήν αἵρεση πού ὑφεῖρπε, τήν αἵρεση τοῦ ̓Αρείου, τράβαγε τά μαλλιά του! Στενοχωρήθηκε τα μέγιστα. Καί λέει στούς παρευρισκομένους ἐπισκόπους καί λοιπούς: “Βρέ παιδιά μου, ἐγώ ἔκαμα τόσον κόπο νά σᾶς ἑνώσω πολιτικά, να σᾶς δώσω θρησκευτική ἐλευθερία καί νά σᾶς προσφέρω ὅ,τι καλύτερο μποροῦσα. Τώρα, ἐσεῖς οἱ χριστιανοί, τί μου κάνετε; Πιάνεστε καί διχάζεστε καί διαιρεῖστε και κομματιάζεστε; Καί τί νά κάνω, Θεέ μου, πιά ἐγώ;”
Σκεφτείτε πόσο στενοχωρήθηκε και πόσο σκανδαλίστηκε ὁ Μέγας Κωνσταντίνος. Διότι ὁ αἱρεσιάρχης “Αρειος δέν ἦταν τυχαῖος. Ηταν πρωτόπαπας στήν ἐκκλησία τῆς ̓Αλεξάνδρειας, καταγόμενος ἀπ’ τή Λιβύη. Βέβαια καί οἱ περισσότεροι πού τόν ἀκολουθοῦσαν ἦταν οἱ ἐπίσκοποι καί οἱ κληρικοί. Καί σοῦ λέει: “Βρέ παιδιά, ἐγώ ἐδῶ πέρα ἦρθα στήν ἀγκαλιά τοῦ Χριστοῦ μου, αὐτό εἶναι ἡ Ἐκκλησία. Καί σεῖς κάνετε αὐτά; Τί νά κάμω ὁ καημένος ἐγώ;” Για σκεφτείτε πόσο δεινή ἦτο ἀδελφοί μου, ἡ θέσις τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου και πόσο ἐσκανδαλίσθη!
Αλλά ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ τόν συγκράτησε και τόν ἐνίσχυσε καί τόν ἐνέπνευσε καί τόν παρότρυνε νά συγκαλέσει τήν Α ́ Οικουμενική Σύνοδο. Πήρε λοιπόν τούς Πατέρες καὶ τοὺς πῆγε στήν Κωνσταντινούπολη νά κάνουν τὰ ἐγκαίνια. Καί ἔγιναν. Καί πῆρε ἡ Βασιλεύουσα τή χάρη τοῦ Κυρίου. Καί ἐτέθη ὑπό τήν προστασία τῆς Θεοτόκου, τῆς “Υπερμάχου Στρατηγοῦ”. Και ἐκεῖνος, ὁ Μέγας Κωνσταντίνος τήν ὀνόμασε Νέα Ρώμη, δηλαδή Ρώμη βαφτισμένη στό Χριστό. Όχι δευτέρα Ρώμη, ἀλλά Νέα Ρώμη. Γι’ αὐτό καί δέν ὑπάρχει τρίτη Ρώμη πού λένε μερικοί. Η Ρώμη βαπτισμένη στό Χριστό. Ἐβαπτίσθη τό Χριστό καί ἐνεδύθη τό Χριστό ἡ Νέα Ρώμη, γι’ αὐτό καί κατά κάποιους θεολόγους και ἑρμηνευτάς ἡ νέα Ἱερουσαλήμ, ἡ ἐπίγεια, εἶναι ἡ Κωνσταντινούπολις. Μέχρι τήν ὥρα πού πῆρε ὁ Κύριος τή χάρη του λίγο πρίν τήν Αλωση.
Ηταν αὐτή ἡ νέα Ἱερουσαλήμ, γιατί οἱ αὐτοκράτορες πῆραν ἀπό τήν παλαιά Ἱερουσαλήμ ὅλα τά μνημεῖα, ὅ,τι μποροῦσαν, καί ἔφτιαξαν τήν Αγία Σοφία και ἐστόλισαν καί ἐκλέισαν τήν Βασιλεύουσα, ἡ ὁποία ἐπί χίλια ἐκατόν τόσα χρόνια ἐβάσταξε καί ἐφώτισε ἔθνη καί λαούς καί ἦταν ὁ κυματοθραύστης βαρβάρων και πολεμίων καί ὀρδῶν.
Ἡ Εὐρώπη καί ἡ σημερινή καί ἡ τότε ὀφείλει πολλά στή Βασιλεύουσα. Διότι γλύτωσε ἀπό τούς βαρβάρους τῆς ̓Ανατολῆς. Καί πότε κατάλαβε τό σφάλμα της ὅτι ἄφησε τήν Κωνσταντινούπολη νά πέσει; Ὅταν οἱ Τοῦρκοι χτύπησαν δύο φορές τή Βιέννη. Τότε σκέφτηκαν και εἶπαν: “Ἔρχεται ή σειρά μας καί δικαίως ὁ Θεός θά μᾶς τιμωρήσει, γιατί ἀφήσαμε την Κωνσταντίνου πόλη νά πέσει στά χέρια τῶν βαρβάρων”. “Ηταν θέλημα Θεοῦ βέβαια· διότι νά λέμε τήν ἀλήθεια, νά εἴμαστε ειλικρινεῖς, νά κάνουμε αὐτοκριτική, καί νά ‘χουμε αὐτομεμψία. Οἱ βυζαντινοί μας πρόγονοι ἔκαμαν καί μεγάλα λάθη.
Διαβάζοντας αὐτές τίς ἡμέρες τή Χρονογραφία τοῦ Θεοφάνους σέ κάποια σημεῖα, ἐκεῖ στή Στάση τοῦ Νίκα καί στήν Εικονομαχία, ἔφτασα σέ μελαγχολία και στενοχώρια. Αφοῦ τό παράτησα τό ἔργο καί τό ἄφησα. Λέω: “Θεέ μου, τί κάνανε αὐτοί, τόσα πολλά”. Καί καλά πού βάσταξε τόσα χρόνια ἡ αὐτοκρατορία, ἡ ὁποία ὅμως εἶχε τό Χριστό ποιμένα. Τό Εὐαγγέλιο ὁδηγό. Γιατί, ὅπως εἴπαμε καί προχτές, στή βυζαντινή αὐτοκρατορία ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία ἀφ’ ἑνός, ἀλλά ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις ἀφ’ ἑτέρου.
Γι’ αὐτό καί λίγο πρίν τήν ἅλωση παρουσιάζεται στό Γεώργιο Σχολάριο, τό μετέπειτα Γεννάδιο, πρῶτο πατριάρχη μετά τήν ἅλωση, ἐκεῖ πού προσευχότανε, ἕνα χέρι. Καί μιά φωνή ἀκούστηκε πού ἔλεγε: “Μόνο πέντε”. Καί ἔπεσε σέ προσευχή καί τοῦ φανέρωσε ὁ Θεός ὅτι μόνο πέντε καλοί ἂν ὑπῆρχαν στήν βασιλεύουσα δέν θά ἔπεφτε. Τί κάνανε τότε; Μαζεύτηκαν οἱ περισσότεροι ἐκεῖ, σύναξαν καί τά πλούτη πού εἶχαν καί τά ἀγαθά καί τά πάντα καί δέ δίνανε γιά τήν ὀχύρωση τῆς Βασιλευούσης, γιά τήν τροφοδοσία τοῦ στρατοῦ καί τῶν ὑπερασπιστῶν. Καί μπήκανε μετά οἱ Τοῦρκοι και τά πήρανε ὅλα, ἀδελφοί μου. Γι’ αὐτό ἐμεῖς φταῖμε γιά τήν ἅλωση. Κυρίως ἐμεῖς. Οἱ ἄλλοι κάναν δουλειά τους καί κάνουν δουλειά τους. Ὅπως και σήμερα γιά τήν ἅλωση τῆς Ελλάδος οἱ Ἕλληνες φταῖμε πρῶτοι και νά τ’ αφήσετε τά ἄλλα πού λέμε. Οἱ Ἕλληνες φταῖμε πρῶτοι. Γιατί ἔγινε μέσα μας ἡ ἅλωση, ὅπως καί σέ κείνους. Ἡ ἐσωτερική καί ἡ ψυχική και πνευματική ἅλωση. Έφυγε Χριστός ἀπό τίς ψυχές κι ἀπ’ τή ζωή τῶν Βυζαντινῶν ἀλλά καί σήμερα ἀπό μᾶς καί ἔγιναν οἱ ψυχές τί; Αγρια Δύση. Ὅταν λέμε γιά Δύση δέν μιλᾶμε γιά τόπο, μιλᾶμε γιά τρόπο.

Ακούσαμε σήμερα στό ἱερό Εὐαγγέλιο τόν ἱερό προφήτη Ζαχαρία, τόν πατέρα τοῦ Τιμίου Προδρόμου, να λέγει ἐν ἐκστάσει ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστός εἶναι ἡ ἀνατολή τῶν ἀνατολῶν. Ἡ ἀνατολή ἐξ ὕψους. Ὅταν λοιπόν ἀνατείλει στήν ἀνθρώπινη ψυχή ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ὁ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, τό φῶς τοῦ κόσμου, τότε ή ψυχή εἶναι στήν ἀνατολή, εἶναι στή δόξα, εἶναι στό μεγαλεῖο, εἶναι στή νίκη. Εἶναι καί σέ τί δέν εἶναι ἀδελφοί μου. Ἐνῶ ἂν φύγει ὁ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, τότε ὁ ἄνθρωπος εἶναι σε βαθύ σκοτάδι χειροπιαστῆς σκλαβιᾶς. Καί εἶναι φοβερό αὐτό.
Αὐτό ἔκαμαν οἱ Βυζαντινοί. Αφησαν τόν Κύριο και μπῆκαν στά πάθη, στίς ιντριγκες, στίς φατρίες, στίς αἱρέσεις και προπαντός στή διχόνοια καί στή διαίρεση. Καί γι’ αὐτό ἔπεσε η Πόλις. Ηταν πιά θέλημα Θεοῦ. Ὅμως μιά μέρα θά εἶναι πάλι θέλημα Θεοῦ –κι ὅ,τι θελήσει ὁ Θεός τό κάνει καί κανένας καί μέ τίποτα δεν μπορεῖ νά Τόν νικήσει καί νά τοῦ παραβγεί τότε θα πάρουμε πάλι τή Βασιλεύουσα, θά μᾶς τή δώσουν ὡς δῶρο. Γιατί μᾶς ἀνήκει, ἀδελφοί μου.
Γι’ αὐτό καί οἱ καημένοι οἱ γείτονές μας, διαβάζω στίς εφημερίδες, τάχα μαζεύουν, κάνουν εκστρατεία, κάνουν δέν ξέρω τί κάνουν αυτοί καί μεις δέν ξέρω τί κάνουμε εδώ. Τίποτα δέν ξέρω εγώ. Εκείνο πού ξέρω εἶναι ὅτι φοβοῦνται τό Σταυρό και τό Χριστό και τήν Παναγία καί τούς αγίους, ὅταν μιλάμε γι’ αυτούς. Πήγαν τέσσερα ἀεροπλανάκια ἐκεῖ χάμω στήν Κύπρο καὶ ἐχάλασαν τόν κόσμο οι Τούρκοι, ἐκεῖνοι ποὺ κάθε μέρα παραβιάζουν και κάν δέν τούς μιλάει κανείς. Γιατί μας ξεδόντιασαν τούς Ἕλληνες. Και πρέπει οι Ἕλληνες νά ξυπνήσουμε, ἀδελφοί μου. Νά ἔρθει πάλι ὁ Χριστός στήν ψυχή μας, νά ἔλθει ἡ ἀγάπη, νὰ ἔλθει τό μεγαλείο. Νά γίνουμε ὁ καθένας μας ἀπό ένα ἔμψυχο Εὐαγγέλιο. Καί τότε τά πράγματα ἀλλάζουν.
Ονόμασε λοιπόν, γιά νά ἐπανέλθω και νά τελειώσω, ὀνόμασε ὁ Μέγας Κωνσταντίνος τήν νέα πρωτεύουσα Νέα Ρώμη, Ρώμη βαπτισμένη στό Χριστό. Γι’ αὐτό καί μένει ἐκεῖ τό Οἰκουμενικό Πατριαρχείο μας, ἔστω καί ἂν ἔχει ἐλάχιστους πιστούς..

[…]Ονόμασαν λοιπόν ὁ Μέγας Κωνσταντίνος τή νέα πρωτεύουσα Νέα Ρώμη. Καί οἱ Πατέρες τῆς Συνόδου ᾶς τό ξέρουμε κι αυτό πρός τιμήν του οἱ Πατέρες τῆς Α ́ Οἰκουμενικῆς Συνόδου ὀνόμασαν τή νέα πρωτεύουσα τή Νέα Ρώμη, πῶς; Κωνσταντινούπολη. Πόλη τοῦ Κωνσταντίνου.
Ο Κωνσταντίνος ἦτο ταπεινός καί μετριοπαθής. Μεγαλόπνοος καί σεμνός. Ἀπλός καί στοργικός καί πατέρας τῆς οἰκουμένης ὅλης. Καί ἀφοῦ ἐκοιμήθη, 21 πρός 22 Μαΐου του 337, ἀνήμερα τῆς Πεντηκοστῆς, στή Νικομήδεια τῆς Βιθυνίας, οἱ εἰδωλολάτραι τόν κατέταξαν μέ τούς θεούς καί οἱ χριστιανοί μέ τούς ἁγίους. Καί μάλιστα τήν ἡμέρα πού ἐκοιμήθη ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, καί το ‘μαθε τό στράτευμα καί οἱ ὑπόλοιποι, ἔπεσαν καί περιῆλθαν σέ μεγάλη λύπη καί θλίψη. Δέν ἤξεραν ποῦ νά πᾶν πιά. Σέ ποιόν νά πᾶνε νά τούς παρηγορήσει. Ποῦ νά ἀκουμπήσουν τόν πόνο τους. Ποῦ νά ποῦνε τή στενοχώρια καί τήν ἀπαραμίλητη θλίψη τους γιά τό θάνατο τοῦ πατέρα τους, τοῦ εὐεργέτη τους, τοῦ δικοῦ τους ἀνθρώπου. Και καθώς ἐμπῆκε τό ἱερό λείψανο τοῦ ἁγίου Κωνσταντίνου στή λάρνακα, ἡ λάρναξ ἄρχισε νά ἀναβλύζει ἰάματα, νά κάμει θαύματα κι αὐτό λίγοι τό ξέρουν. Καί γι’ αὐτό λίγο, πολύ λίγο τόν ἐκμεταλλευόμεθα τό Μεγάλο Κωνσταντίνο στήν προσευχή και στή ζωή μας, ὅπως καί τήν ἁγία μητέρα του, πού εἶναι ἰσότιμη μ’ ἐκεῖνον. Δέν τούς ἐκμεταλλευόμεθα, τούς ἀφήνουμε. Οφείλουμε ὅμως νά τό κάνουμε και μᾶς συμφέρει αὐτό τό πράγμα καί γιά μᾶς ἀλλά καί γιά την πατρίδα μας καί γιά τήν οἰκουμένη ὁλόκληρη.

Κοινός πατέρας ὁ Μέγας Κωνσταντίνος, κοινή μητέρα ἡ ἁγία Ελένη καί σήμερα… Στό Εὐαγγέλιο που διαβάζουμε στον Ὄρθρο τῆς χάρης τῶν ἁγίων, 21η Μαΐου τό πρωί, γίνεται λόγος γιά τόν καλό ποιμένα. Ο Χριστός λέγεται καλός ποιμήν καί οἱ ἀπόστολοι μετά· καί οἱ ἐπίσκοποι· ἀλλά καί ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ αὐτοκράτορες καί βασιλεῖς καί ἄρχοντες τοῦ κόσμου οἱ ὁποῖοι ἀγαποῦν τούς ἀνθρώπους, θυσιάζονται γι’ αὐτούς, τούς ἀνεβάζουν καί τούς ἐμψυχώνουν, τούς καλλιεργοῦν καί τούς προσφέρουν ὅ,τι καλύτερο. Αὐτοί εἶναι ποιμένες. Αὐτοί εἶναι πατέρες. Αὐτοί εἶναι ἄρχοντες στην κυριολεξία· καί πρίγκιπες· καί ὑπέροχοι ἄνθρωποι. Κι ἔχει ἀνάγκη σήμερα ἡ ἀνθρωπότητα ὅσο ποτέ ἄλλοτε ἀπό τέτοιους ποιμένες καί τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς πολιτείας καί τῆς οἰκουμένης.
Νά παρακαλέσουν λοιπόν –κι ἐδῶ θα σταματήσω- οἱ ἅγιοι Κωνσταντίνος καί Ελένη τό φιλάνθρωπο Χριστό μας να στείλει πάλι τέτοιους καί σπουδαίους στήν ἀνθρωπότητα Ἐκεῖνος γιά νά τήν τιμᾶν, νά τήν ἑνώσουν, νὰ τὴν ἀνεβάσουν και νά τήν κάνουν μία ποίμνη πιά, ὑπό ἕναν ποιμένα, τό Χριστό μας, για νά ἔλθει ὁ παράδεισος καί νά ἀνοίξει ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. ‘Αμήν.
Από την ομιλία του «Ο Μέγας Κωνσταντίνος και η Αγία Ελένη – Οι θεόστεπτοι Ισαπόστολοι Βασιλείς»,
Πηγή:π. Ανανίας Κουστένης, «Λόγοι γ΄», Εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 1999

Μνήμη των εγκαινίων της Κωνσταντινουπόλεως, όπου Άγγελοι την ζωγράφησαν και άγγελοι χάραξαν το σχέδιό της, το οποίο έκτοτε υπάρχει χαραγμένο με χρυσές γραμμές στα φυλλοκάρδια του Γένους. Αλέξανδρος Μωραϊτίδης
https://iconandlight.wordpress.com/2021/05/10/%ce%bc%ce%bd%ce%ae%ce%bc%ce%b7-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b5%ce%b3%ce%ba%ce%b1%ce%b9%ce%bd%ce%af%cf%89%ce%bd-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%ba%cf%89%ce%bd%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%bf%

cf%85/

Όντας εθεμελιώνανε οι Αρχάγγελοι την Πόλη… Εγκαίνια της Κωνσταντινουπόλεως
https://iconandlight.wordpress.com/2017/05/10/17390/

Μνήμη των εγκαινίων της Κωνσταντινουπόλεως, το λεγόμενο Γενέθλιον αυτής Άγγελος Κυρίου προπορευόμενος του Μ. Κωνσταντίνου τον καθοδηγούσε στη χάραξη των συνόρων της,
https://iconandlight.wordpress.com/2020/05/10/43301/Ἀπολυτίκιον τῆς Ἑορτῆς
Ἦχος πλ. δ’

Μεσούσης τῆς Ἑορτῆς, διψῶσάν μου τὴν ψυχήν, εὐσεβείας πότισον νάματα, ὅτι πᾶσι Σωτὴρ ἐβόησας, ὁ διψῶν ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω. Ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, Χριστὲ ὁ Θεός, δόξα σοι.

Ἀπολυτίκιον Γενεθλίων/Ἐγκαινίων Κων/πόλεως.
Ἦχος δ΄.

Τῆς Θεοτόκου ἡ Πόλις, τῇ Θεοτόκῳ προσφόρως, τὴν ἑαυτῆς ἀνατίθεται σύστασιν, ἐν αὐτῇ γὰρ ἐστήρικται διαμένειν, καὶ δι᾽ αὐτῆς περισώζεται καὶ κραταιοῦται, βοῶσα πρὸς αὐτήν, Χαῖρε ἡ ἐλπίς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς.

Ἀπολυτίκιον τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Μωκίου.
Ἦχος δ´. Ταχὺ προκατάλαβε.

Καὶ τρόπων μέτοχος, καὶ θρόνων διάδοχος, τῶν Ἀποστόλων γενόμενος, τὴν πρᾶξιν εὗρες, θεόπνευστε, εἰς θεωρίας ἐπίβασιν· διὰ τοῦτο τὸν λόγον τῆς ἀληθείας ὀρθοτομῶν, καὶ τῇ πίστει ἐνήθλησας μέχρις αἵματος, ἱερομάρτυς Μώκιε. Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Μωκίου .
Ἦχος πλ. α΄. Τὸν Συνάναρχον Λόγον.

Πανσοφία ἀνδρείᾳ ἀνόμους ἤσχυνας, πνευματικῇ σοι δοθείση καταμωκίσας αὐτούς, Ἱερόαθλε τρανῶς Μώκιε ἔνδοξε, τῆς Ἀμφιπόλεως ποιμὴν, Μακεδονίας φωστήρ, ἀδάμας δέ Βυζαντίου∙ Χριστῷ πρεσβεύων μὴ παύσῃ, ἐλεηθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Μωκίου
Ἦχος α’. Χορὸς Ἀγγελικός

Χριστῷ ἱερουργῶν, ἱερεὺς ὢν τῆς δόξης, θυσίαν λογικήν, καὶ ὁλόκληρον θῦμα, ἀθλήσεως ἄνθραξι, σεαυτὸν προσενήνοχας· ὅθεν Μώκιε, διπλῷ στεφάνῳ σε στέφει, ὁ δοξάσας σε, ὡς δοξασθείς σου τοῖς ἄθλοις, Χριστὸς ὁ φιλάνθρωπος.

Ἀπολυτίκιον τῶν Ἁγίων Ὁσιομαρτύρων Ὀλυμπίας καὶ Εὐφροσύνης τῶν ἐν τὴν ἱερὰν Μονὴν τῶν Καρυῶν Θέρμης Λέσβου,
Ἦχος δ΄. Ταχὺ προκατάλαβε.

Ὁσίως μονάσασα τῶν Καρυῶν τῇ Μονῇ, ἐν ταύτῃ ἐνήθλησας τῶν πειρατῶν τῇ χειρί, κτανθεῖσα θεόληπτε, ὅθεν ἄρτι γνωσθεῖσα, ἐπινεύσει τῇ θείᾳ, ἔδειξας Ὀλυμπία, τὴν σὴν ἄθλησιν πᾶσι, διό σε Ὁσιομάρτυς, Χριστοῦ μακαρίζομεν.

Ἕτερον. Ἀπολυτίκιον τῶν Ἁγίων Ὁσιομαρτύρων Ὀλυμπίας καὶ Εὐφροσύνης τῶν ἐν τὴν ἱερὰν Μονὴν τῶν Καρυῶν Θέρμης Λέσβου,
Ἦχος α΄. Τῆς ἐρήμου πολίτης.

Θεῷ ἀνατεθεῖσα ἐκ νεότητος πάνσεμνε, ἐμόνασας ὁσίως, καὶ ἀνδρείως ἐνήθλησας, διὸ ἐπιφανεῖσα μυστικῶς, ἐδήλωσας τὴν ἄθλησιν τὴν σήν, ἣ ὑμνοῦμεν Ὀλυμπία ᾀσματικῶς βοῶντες Ὁσιομάρτυς· δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ τοῖς Ἁγίοις Ἀθληταῖς, λαμπρῶς σε ἀριθμήσαντι.

Ἀπολυτίκιον τῶν Ἁγίων Κυρίλλου καὶ Μεθοδίου τῶν αὐταδέλφων
Ἦχος πλ. α΄. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

Ἀποστόλων τὸν ζῆλον ἐπιδειξάμενοι, ἐπὶ τὰς χώρας τῶν Σλάβων Εὐαγγελίου τὸ φῶς, διηυγάσατε λαμπρῶς θείῳ κηρύγματι, Θεσσαλονίκης οἱ βλαστοί, καὶ ἀστέρες φαεινοί, Μεθόδιε σὺν Κυρίλλῳ, αὐτάδελφοι θεηγόροι, Ἐκκλησιῶν ἡ σεμνοπρέπεια.

Ἀπολυτίκιον τοῦ Ἁγίου Νεομάρτυρος Ἀργυρίου, τοῦ ἐξ Ἐπανόμης
Ἦχος γ . Θείας πίστεως.

Χαίρει ἔχουσα, Ἐπανομὴ σε, θεῖον βλάστημα, καὶ πολιοῦχον, Νεομάρτυς τοῦ Σωτῆρος Ἀργύριε, καὶ τὴν ἁγίαν σου ἄθλησιν μέλπουσα, τῇ σῇ πρεσβείᾳ προστρέχει κραυγάζουσα. Μάρτυς ἔνδοξε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τό μέγα ἔλεος.

iconandlight.wordpress.com