Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026

Συναγερμός πριν την τελική κρίση για την Μονή Σινά: Τα τρία σενάρια, η παρέμβαση Ιερώνυμου και το παράθυρο συμφωνίας.

 Μια ανάσα πριν το τέλος βρίσκεται η έκβαση της μεγάλης εκκρεμότητας που αφορά στο ιδιοκτησιακο καθεστώς, αλλά και στην ίδια την υπόσταση της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά. Με την κλεψύδρα να έχει γυρίσει αντίστροφα για την έκδοση της απόφασης του Αιγυπτιακού Αρείου Πάγου επί των προσφυγών που έχουν κατατεθεί από την Μονή και το αιγυπτιακό κράτος κατά της απόφασης του Εφετείου Ισμαηλίας στις 24 Οκτωβρίου, κομβικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει στα τελευταία μέτρα η Εκκλησία της Ελλάδος.





















Αν και η Μονή της Αγίας Αικατερίνης βρίσκεται στην πνευματική δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών, κ. Ιερώνυμος συγκάλεσε αιφνιδιαστικά σήμερα τη Διαρκή Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, θέτοντας το ζήτημα της επιβίωσης της Μονής ως αποκλειστικό στην ημερήσια διάταξη. Σύμφωνα με πληροφορίες, ζητούμενο για την ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος είναι να παρέχει στήριξη στον Αρχιεπίσκοπο Σινά, Συμεών για τις περαιτέρω ενέργειες, όπως η επίτευξη συμφωνίας.

Σημειωτέον ότι τρία είναι πλέον τα σενάρια για την έκβαση αυτής της υπόθεσης, που αφορά σε ένα από τα πλέον ιερά τοπόσημα για την Ορθοδοξία. Αν και η έκδοση οριστικής απόφασης από τον Αιγυπτιακό Άρειο Πάγο για το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής συνιστά μια ισχυρή πιθανότητα, δεν είναι, ωστόσο, η μοναδική, καθώς εξαντλούνται τα περιθώρια αντιδράσεων. Δεν αποκλείεται παντως το σεναριο να δοθεί μια μικρή παράταση πριν από την έκδοση τελεσίδικης απόφασης, παράταση η οποία θα μπορούσε να δρομολογήσει την κατάληξη των εμπλεκόμενων μερών σε μια συμφωνία, προτού γραφεί με μελάνι η αμετάκλητη απόφαση του Αιγυπτιακού Άρειου Πάγου. Την ίδια στιγμή, όμως, το ενδεχόμενο να οριστικοποιηθεί το status quo της Μονής μέσω τελεσίδικης δικαστικής απόφασης φαίνεται να κινητοποιεί και τις προσπάθειες εξεύρεσης μιας λύσης μέσω επίτευξης συμφωνίας, η οποία παραμένει ως ενεργή πιθανότητα και αυτή στο διαπραγματευτικό τραπέζι.

Εκκρεμότητα αιώνων

Σε κάθε περίπτωση, με δεδομένη την κατάσταση, ως ένα ρεαλιστικό σενάριο για την αδελφότητα της Μονής θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα σενάριο αποδοχής μιας συμφωνίας, η οποία χωρίς να ικανοποιεί τις δίκαιες αξιωσεις της Μονής, προβαλει ως η μόνη ρεαλιστική λύση, αφού ο χαμένος χρόνος από την μη κατοχύρωση ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Μονής επί δεκαετίες, αν όχι αιώνες, δεν είναι εφικτό πλέον να ανακτηθεί. Στην πραγματικότητα, το εύρος του δικαιώματος χρήσης συνιστά το διακύβευμα για την τελική φάση της δικαστικής αναμέτρησης, αφού το νομικό οπλοστάσιο που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί, δεν μπορεί να βασιστεί σε εμπράγματο δικαίωμα κτήσης. Και αυτό, γιατί η Μονή δεν είχε διασφαλίσει καθεστώς αυθύπαρκτης νομικής προσωπικότητας, με τη μεταβίβαση της περιουσίας της να εξελίσσεται στα χρόνια από ηγούμενο σε ηγούμενο. Η έλλειψη ισχυρής κατοχύρωσης στην αιγυπτιακή έννομη τάξη έχει μετριάσει τις όποιες πιθανότητες, ενώ η απουσία ενότητας και στον μοναστικό κύκλο της είναι ένα ακόμη από τα στοιχεία που φαίνεται να βαραίνουν στη ζυγαριά της λύσης.

Παράλληλα, η έλλειψη νομικής βάσης, αφού η ανάδειξη της μονής σε διεθνή νομική προσωπικότητα δεν διεκδικήθηκε ποτέ, διαιώνιζε το καθεστώς της ως αρχαιολογικού χώρου, που αυτόματα ανήκει στο αιγυπτιακό κράτος, παρά το γεγονός ότι ήταν επί αιώνες ελληνόφωνη. Η διαφορά του “ελληνόφωνου” από το “ελληνόκτητο” καθεστώς θα μπορούσε να θεραπευθεί με μια συμφωνία που θα αναγνώριζε ένα “ειδικό καθεστώς” στην Μονή και σίγουρα όχι αυτό του αρχαιολογικού χώρου, προστατεύοντας και την ακίνητη περιουσία της μελλοντικά από τυχόν καταπατήσεις.

Ένα ισχυρό κέλυφος προστασίας, μέσω μιας συμφωνίας, ενισχυεται και από τη βούληση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, αλλά ακόμη και της ελλαδικής εκκλησίας, που στέκουν απέναντι στο ζήτημα με διακριτικότητα, αφού σε μια τέτοια περίπτωση θα υπήρχαν ισχυρά εχέγγυα για τη διασφάλιση ευνοϊκών όρων λειτουργικής και λατρευτικής ζωής της αδελφότητας της Μονής, ιδίως στην περίπτωση ενός εξωδικαστικού συμβιβασμού.

Με τον Αρχιεπίσκοπο Συμεών να βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή με την Αθήνα, τα Ιεροσόλυμα και την Σιναϊτική αδελφότητα, το ενδεχόμενο μιας συμβιβαστικής λύσης δεν μοιάζει να έχει απορριφθεί οριστικά παρά τις τυχόν ενστάσεις του προκατόχου του, Δαμιανού, ιδίως αν περιλαμβάνει δεσμεύσεις για την οριστική διασφάλιση του καθεστώτος της Μονής με συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την συνέχεια της μοναστικής ζωής στην Αγία Αικατερίνη του Σινά, και εξασφάλιση των συνθηκών επιβίωσης και ανάπτυξης της Μονής, διαδικασία που παρακολουθεί στενά και το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών. Πηγές με βαθιά γνώση των γεγονότων εκτιμούν πως μια τέτοια συμφωνία θα κατοχυρώνει εσαιεί την νομική προσπικότητα της Μονής, θα διασφαλίζει την ιστορική και λατρευτική της συνέχεια, ενώ θα περιέχει σαφείς δεσμεύσεις, προκειμένου να μην μπορεί κανείς στο μέλον να προσφύγει στη Δικαιοσύνη προσβάλλοντας τα συμφωνηθέντα, ώστε να συνεχιστεί αδιατάρακτα η πνευματική και λειτουργική παρουσία της Μονής στη χερσόνησο του Σινά και στο μέλλον.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου