Σάββατο 7 Μαρτίου 2026

«Χαῖρε Ἀμνοῦ καὶ Ποιμένος Μήτηρ», (Β’ Στάση τῶν Χαιρετισμῶν)

 

Ἄρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου
Θεολόγου – συγγραφέως
Ι. Μ. Κυθήρων καὶ Ἀντικυθήρων

Ἐν Κυθήροις τῇ 6ῃ Μαρτίου 2026

Ὅπως εἶναι γνωστόν, σήμερα, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, Παρασκευὴ τῆς δευτέρας ἑβδομάδος τῶν νηστειῶν, ἡ Ἐκκλησία μας ψάλλει τὴν δεύτερη Στάση τῶν Χαιρετισμῶν τῆς χαρμόσυνης ἀκολουθίας τοῦ

Ἀκαθίστου Ὕμνου. Στὸν πρῶτο Οἶκο τῆς δεύτερης Στάσης, παρουσιάζονται οἱ βοσκοί, ποὺ ἀξιώθηκαν πρῶτοι νὰ προσκυνήσουν τὸν νεογέννητο Χριστό: «Ἤκουσαν οἱ ποιμένες τῶν ἀγγέλων ὑμνούντων τὴν ἔνσαρκον Χριστοῦ παρουσίαν καὶ δραμόντες ὡς πρὸς ποιμένα θεωροῦσι τοῦτον ὡς ἀμνὸν ἄμωμον…». Μόλις ἄκουσαν οἱ βοσκοὶ τὸν ὕμνο τῶν ἀγγέλων, ἔτρεξαν νὰ προσκυνήσουν τὸν Σωτῆρα ὡς τὸν Μέγα Ποιμένα. Καὶ ἐκεῖ τοὺς περίμενε τὸ ἑξῆς παράδοξο καὶ ἀπροσδόκητο: Εἶδαν τὸν Ποιμένα «ὡς ἀμνὸν ἄμωμον». Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ ὑμνογράφος στὴ συνέχεια βάζει στὸ στόμα τῶν βοσκῶν τὸν ἑξῆς χαιρετισμόν: «Χαῖρε Ἀμνοῦ καὶ Ποιμένος Μήτηρ, Χαῖρε αὐλὴ λογικῶν προβάτων».

Μὲ τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ μᾶς συνδέονται καταπληκτικὲς καὶ παράδοξες ἀντιθέσεις, ποὺ ὑπερβαίνουν τὴν ἀνθρώπινη λογικὴ καὶ δείχνουν ἀκριβῶς τὴν παρουσία καὶ τὴν παντοδυναμία του. Ὁ Χριστὸς εἶναι ταυτόχρονα καὶ ὁ θύτης ποὺ προσφέρει τὴν θυσία τῆς ζωῆς του, ἀλλὰ καὶ τὸ θῦμα ποὺ θυσιάζεται. Εἶναι «ὁ μεριζόμενος καὶ μὴ διαιρούμενος, ὁ πάντοτε ἐσθιόμενος καὶ μηδέποτε δαπανόμενος». Εἶναι ὁ ὁδηγὸς ἀλλὰ καὶ ἡ ὁδός. Εἶναι ὁ ποιμένας, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀμνός. Μόνον ὁ Χριστὸς ἔχει αὐτὰ τὰ παράδοξα, διότι μόνο στὸ πρόσωπό του συναντοῦμε τὸ θεϊκὸ μὲ τὸ ἀνθρώπινο, συνηρμοσμένα σ’ ἕναν ἀσύλληπτο συνδυασμό. Μεγάλο μάθημα τῆς πίστεώς μας, ὅτι ὁ Κύριός μας εἶναι ἀμνός, ἀλλὰ καὶ ποιμένας.

Ἂς προσπαθήσουμε κάπως νὰ προσεγγίσουμε αὐτὴν τὴν ἀλήθεια. Γιὰ νὰ τὴν κατανοήσουμε καλύτερα θὰ πρέπει νὰ ἀνατρέξουμε στὴν ἐποχὴ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Ὅλες οἱ θυσίες τῶν ζώων, ποὺ ἔκαναν οἱ Ἑβραῖοι τὴν ἐποχὴ ἐκείνη, δὲν μποροῦσαν νὰ προσφέρουν τὴν λύτρωση καὶ τὴν σωτηρία, γι’ αὐτὸ καὶ εἶχαν τυπικὸ καὶ προφητικὸ χαρακτῆρα. Προεικόνιζαν καὶ προτύπωναν τὴν μία καὶ μοναδικὴ θυσία, τὴν σταυρικὴ θυσία τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸν προεικόνιζε ὁ ἀμνὸς ποὺ θυσίαζαν οἱ Ἑβραῖοι, ὅταν ἑόρταζαν τὸ Πάσχα. Αὐτὸν βλέπει μὲ τὸ προφητικό του μάτι ὁ προφήτης Ἠσαΐας, ὅταν γράφει: «Ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη». Ἔτσι τὸν παρουσιάζει στὸ λαὸ ὁ μεγαλύτερος ἀπὸ ὅλους τοὺς προφῆτες, ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ πρόδρομος, ὅταν γιὰ πρώτη φορὰ τὸν ἀντίκρυσε καὶ εἶπε: «ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου». Ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ Κύριός μας, φορτώνεται πάνω του τὴν ἁμαρτία τοῦ κόσμου. Τί μεγάλη ἀλήθεια!

Ὁ ἄνθρωπος μὲ τὴν ἐπιστήμη καὶ τὴν τεχνολογία του κατόρθωσε νὰ κατασκευάσει μεγάλους καὶ δυνατοὺς γερανούς, ποὺ μποροῦν νὰ σηκώσουν δεκάδες καὶ ἑκατοντάδες τόνους βάρος. Καὶ ὅμως κανένας ἀπὸ αὐτοὺς δὲν μπορεῖ νὰ σηκώσει καὶ τὴν πιὸ μικρὴ ἁμαρτία.

Δὲν ὑπάρχει τίποτε πιὸ βαρὺ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, ἀλλὰ καὶ τίποτε πιὸ ἀδύναμο ἀπὸ ἕνα ἀρνί. Δὲν ἔχει οὔτε πόδια δυνατὰ γιὰ νὰ τρέξει, οὔτε νύχια γιὰ νὰ ξεσκίσει, οὔτε δόντια γιὰ νὰ δαγκάσει, οὔτε φτερὰ γιὰ νὰ πετάξει. Ἄκακο, ἁγνό, ἀδύναμο ζῶο τὸ πρόβατο. Καὶ ὅμως ἰδοὺ τὸ παράδοξο: «ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου». Ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός, εἶναι αὐτός, ποὺ μόνος μπορεῖ νὰ σηκώσει ἐπάνω του ὅλη τὴν ἁμαρτία τοῦ κόσμου. Μὲ τὴν σταυρικὴ θυσία του, μὲ το πολύτιμο καὶ ἀνεκτίμητο αἷμα του ἐξαλείφει, σβύνει ὅλες τὶς ἁμαρτίες τοῦ κόσμου. Στὴν ἀποκάλυψη ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος τὸν βλέπει σὲ ὅραμα «ὡς ἀρνίον ἐστηκὼς ὡς ἐσφαγμένον» (Ἄποκ. 5,6). Βλέπει μὲ τὸ προφητικό του μάτι ἕνα ἀρνί, τὸ ὁποῖο εἶναι σφαγμένο, ἀλλὰ τί παράδοξο! Τὸ ἀρνὶ αὐτὸ τὸ σφαγμένο, στέκεται ὄρθιο! Εἶναι ὁ Κύριός μας, ὁ ἐσταυρωμένος, ποὺ φέρει ἐπάνω του τὰ σημάδια τῆς σφαγῆς του, ἀλλὰ καὶ ἀναστημένος.

Ἀμνὸς λοιπὸν καὶ θῦμα ἄμωμον ὁ Κύριός μας. Εἶναι ὅμως ταυτόχρονα καὶ ποιμένας. Ὑπάρχουν πολλὲς μαρτυρίες ἀπὸ τὴν ἁγία Γραφή, ποὺ τὸν παρουσιάζουν μὲ τὴν εἰκόνα τοῦ ποιμένος. Ὁ Δαυΐδ στὸν 22ο Ψαλμό του βλέπει τὸν Κύριο ὡς ποιμένα καὶ τὸν ἑαυτό του ὡς πρόβατο τῆς ποίμνης του: «Κύριος ποιμαίνει μὲ καὶ οὐδὲν μὲ ὑστερήσει. Εἰς τόπον χλόης, ἐκεῖ μὲ κατεσκήνωσε. Ἐπὶ ὕδατος ἀναπαύσεως ἐξέθρεψέ με, τὴν ψυχήν μου ἐπέστρεψε…». Ὁ βοσκὸς βόσκει τὰ πρόβατά του σὲ χλοερὰ λειβάδια, τὰ ποτίζει σὲ δροσερὲς πηγές, τὰ ξεκουράζει σὲ μέρη σκιερά, τὰ προστατεύει ἀπὸ τοὺς λύκους καὶ ἀπὸ κάθε κίνδυνο, φροντίζει μὲ κάθε τρόπο, ὥστε νὰ μὴν τὰ λείψει τίποτε. Κατὰ παρόμοιο τρόπο καὶ ὁ Κύριός μας ὁ πνευματικὸς ποιμένας καὶ καθοδηγὸς τῶν ψυχῶν μας. Μᾶς τρέφει μὲ τὴν σάρκα του καὶ μᾶς ποτίζει μὲ τὸ αἷμα του. Μᾶς καθοδηγεῖ μὲ τὸν λόγον του, μᾶς προστατεύει καὶ μᾶς ἀσφαλίζει ἀπὸ τοὺς νοητοὺς λύλους, τοὺς δαίμονες, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ γίνονται ὄργανα τῶν δαιμόνων. Ἀρχίζει τὸ ἀπολυτρωτικό του ἔργο ὡς ποιμένας καὶ διδάσκαλος καὶ τὸ ὁλοκληρώνει μὲ τὴν σταυρική του θυσία, ὡς ὁ μέγας ἀρχιερεύς. Μὲ τὰ θαύματα καὶ τὴν διδασκαλία του γίνεται ὁ ἀληθινὸς ἡγέτης, ὁ ὁποῖος καλεῖ κοντὰ τοῦ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ ἔμοιαζαν μὲ «πρόβατα μὴ ἔχοντα ποιμένα». Δημιουργεῖ ὁμάδα μαθητῶν, δηλαδὴ τοὺς 12 μαθητὰς καὶ στὴ συνέχεια τοὺς 70, ποὺ ἀποτελοῦν τὸ πρῶτο ποίμνιό του. Στὴν παραβολὴ τοῦ καλοῦ ποιμένος, (Ἰω. κέφ. 10), παρουσιάζει τὴν στοργικὴ ἀγάπη, ποὺ ἔχει γιὰ τὰ λογικά του πρόβατα.

Ὅταν χαθεῖ ἕνα πρόβατο δὲν ἀδιαφορεῖ, ἀλλὰ ἀφήνει τὰ ὑπόλοιπα καὶ ψάχνει νὰ βρῇ τὸ χαμένο. Σκύβει ἀνάμεσα σὲ βράχια καὶ γκρεμούς, ἀνάμεσα σὲ βάτους καὶ ἀγκάθια. Καὶ ὅταν τὸ βρεῖ, τὸ παίρνει στοὺς ὤμους του καὶ ἐπιστρέφει γεμᾶτος χαρὰ στὴ μάνδρα.

Σὲ ἄλλη παραβολικὴ εἰκόνα ὁ Κύριος παρουσιάζεται ὡς ὁ μόνος ἀληθινὸς καὶ γνήσιος ποιμένας, ὁ ὁποῖος ἔχει τόση ἀγάπη γιὰ τὰ πρόβατά του, ὥστε νὰ θυσιάζεται γι’ αὐτά: «Ἐγὼ εἰμὶ ὁ ποιμὴν ὁ καλός. Ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων». Ὁ κάθε τσομπάνος, ποὺ βόσκει πρόβατα, ὅσο καλὸς καὶ ἂν εἶναι, ὅση ἀγάπη καὶ ἂν ἔχει γιὰ τὰ πρόβατά του, ποτὲ δὲν φθάνει στὸ σημεῖο νὰ θυσιάσει τὴν ζωή του γι’ αὐτά. Ἀπεναντίας μάλιστα, τὰ ἐκμεταλλεύεται, διότι περιμένει κάποιο κέρδος ἀπὸ αὐτά. Μόνον ὁ Χριστὸς ἔχει ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη γιὰ τὰ πρόβατά του, διότι ὄχι μόνον δὲν τὰ ἐκμεταλλεύεται, δὲν θυσιάζει τὰ πρόβατά του, ἀλλὰ ἀντιθέτως θυσιάζεται γι’ αὐτά. Ποιά ἀγάπη μπορεῖ νὰ συγκριθεῖ μὲ τὴν δική του; «Μείζονα ταύτης ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θῇ ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ», θὰ πεῖ στοὺς μαθητές του κατὰ τὸ Μυστικὸ Δεῖπνο.

Δὲν ἔχει ὅμως μόνον ἀπέραντη καὶ ἀσύγκριτη ἀγάπη γιὰ τὰ πρόβατα. Ἔχει καὶ τὴν δύναμη νὰ τὰ προστατεύσει ἀπὸ κάθε κίνδυνο: «Καὶ οὔχ ἁρπάσει τις αὐτὰ ἐκ τῆς χειρός μου», λέγει σὲ ἄλλο σημεῖο τῆς παραβολῆς τοῦ καλοῦ ποιμένος. Κανένας δὲν μπορεῖ νὰ ἁρπάξει τὰ λογικά του πρόβατα ἀπὸ τὸ παντοδύναμο χέρι του. Κανείς, οὔτε ἄνθρωπος οὔτε δαίμονας, δὲν μπορεῖ νὰ τὰ ἀποσπάσει ἀπὸ τὴν μάνδρα τῆς Ἐκκλησίας του. Λυσομανοὺν ἔξω ἀπὸ τὴν μάνδρα τῆς Ἐκκλησίας οἱ αἱρετικοί, σὰν ἄλλοι ἄγριοι λύκοι, γιὰ νὰ κατασπαράξουν τὰ πρόβατα. Θὰ ἀποτύχουν ὅμως ὅλες οἱ ἐπιθέσεις των, δὲν θὰ κατορθώσουν τίποτε, διότι ὁ Χριστὸς εἶναι ἀνίκητος πολεμιστής. Ἐφ’ ὅσον τὰ πρόβατα θὰ παραμένουν μέσα στὴν μάνδρα τῆς Ἐκκλησίας καὶ δὲν φύγουν μὲ τὴν θέλησή τους ἀπὸ αὐτήν, δὲν διατρέχουν κανένα κίνδυνο. Ὁ Κύριος μὲ ἀπέραντη εὐκολία θὰ διαλύσει τοὺς ἐχθροὺς τῆς ποίμνης του, σύμφωνα μὲ τὴν προφητεία του Δαυΐδ: «ποιμανεῖς αὐτοὺς ἐν ράβδῳ σιδηρᾶ, ὡς σκεύη κεραμέως συντρίψεις αὐτούς». Μὲ τὸ σιδερένιο, τὸ πανίσχυρο ραβδί του θὰ συντρίψει τοὺς ἐχθροὺς σὰν πήλινα σκεύη.

Ὅλες ὅμως αὐτὲς τὶς ἀνεκτίμητες δωρεές, ὅλα αὐτὰ τὰ χαρίσματα ποὺ ἀξιωθήκαμε νὰ λάβουμε ἀπὸ τὸν Κύριο, τὰ ὀφείλουμε κατὰ δεύτερο λόγο καὶ στὴν Παναγία, διότι Αὐτὴ τὸν ἔφερε στὸν κόσμο, δι’ αὐτῆς ἐσαρκώθη καὶ ἔγινε ἄνθρωπος ὁ Κύριος. Δικαιολογημένα λοιπὸν εὐχαριστοῦμε καὶ τιμοῦμε καὶ μεγαλύνουμε τὴν Θεοτόκο ὅλοι ἐμεῖς, τὰ μέλη τῆς ποίμνης τοῦ Χριστοῦ, μὲ θάρρος δὲ καταφεύγουμε στὴν μητρικὴ ἀγκαλιά της καὶ ἐπιζητοῦμε τὶς πρεσβεῖες της καὶ τὴν προστασία της.

Συντάκτης

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου