Ας συγκρίνουμε τη Μεγάλη Σαρακοστή με ένα οδικό ταξίδι σε μακρινές χώρες. Πρέπει να προετοιμαστούμε για το μακρύ ταξίδι, να σχεδιάσουμε τη διαδρομή μας, να προβλέψουμε δύσκολες διαδρομές και στάσεις, να αναθεωρήσουμε και να προετοιμάσουμε τα πράγματά μας, να ετοιμάσουμε τις βαλίτσες μας και τέλος να φύγουμε από το σπίτι. Οι προπαρασκευαστικές εβδομάδες πριν από τη Σαρακοστή έχουν τους ίδιους στόχους. Πρέπει σαφώς να ασπαστούμε ένα πνεύμα μετάνοιας μέσα από τη μνήμη της εκδίωξης του Αδάμ από τον Παράδεισο και της τρομερής Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου, και να εμπνευστούμε από το έλεος του Θεού μέσα από τις παραβολές του Ασώτου Υιού, του Τελώνη και του Φαρισαίου. Αφήνουμε πίσω μας τον παλιό, γνώριμο τρόπο ζωής και είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε το ταξίδι μας.
Ιερέας Κωνσταντίνος Αρίστοφ
Να 'μαστε εδώ, κλεισμένοι στο αυτοκίνητο της Σαρακοστής. Η ανάγνωση του Μεγάλου Κανόνα της Μετανοίας του Αγίου Ανδρέα της Κρήτης ζεσταίνει τη μηχανή της καρδιάς μας. Όλοι ζεσταίνουν τη μηχανή για λίγο, αλλά όλοι θέλουν το ίδιο πράγμα - να κινηθεί το αυτοκίνητο με ασφάλεια. Η Εκκλησία, με τους αυστηρούς κανόνες της πρώτης εβδομάδας και τις πολυάριθμες μετάνοιες, βοηθά τις σκληρές ψυχές μας να ξεπεράσουν τον κορεσμό και την τεμπελιά και να αρχίσουν να αποτινάζουν τη βρωμιά των, δυστυχώς, συνηθισμένων παθών. Οι ζωντανές βιβλικές εικόνες και οι ειλικρινείς στεναγμοί και θρήνοι του Αγίου Ανδρέα μας αναγκάζουν να συλλογιστούμε τις ψυχές μας που χάνονται. Ακόμα κι αν τα γόνατα και η πλάτη μας μπορεί να πονούν λίγο μετά τις πρώτες τέσσερις ημέρες, και το στομάχι μας μπορεί να πονάει από την έλλειψη τροφής, ένας σταθερός και ενισχυμένος ήχος αναδύεται μέσα μας, ένα σαρακοστιανό άσμα: «Ελέησόν με, Θεέ μου, ελέησόν με!» Και έτσι, η πνευματική μηχανή είναι έτοιμη.
Πού πάμε; Όχι στη Μαύρη Θάλασσα ή στα Όρη Αλτάι, αλλά για τη Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα. Κάποιοι ανεβαίνουν στα βουνά για να θαυμάσουν την ομορφιά των ανατολών και των ηλιοβασιλεμάτων, τη θέα των κοιλάδων και των φαραγγιών, αλλά εμείς συγκεντρωνόμαστε για να συλλογιστούμε τα βάσανα του Κυρίου μας, να ξαναζήσουμε τα ιερά γεγονότα της προδοσίας Του, της ταπείνωσης και του θανάτου Του και, το πιο σημαντικό, να γίνουμε κοινωνοί της Ανάστασής Του.
Αν θυμηθούμε ότι η περίοδος της Μεγάλης Σαρακοστής είναι ένα πρότυπο ολόκληρης της ανθρώπινης ζωής, τότε ο γενικός μας στόχος είναι να βρούμε τη Βασιλεία των Ουρανών μέσα μας εδώ στη γη και να μεταβούμε εκεί μετά θάνατον. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, θα κάνουμε στάσεις, καθεμία με τα δικά της αξιοθέατα. Αρχικά, θα γιορτάσουμε την Εορτή του Θριάμβου της Ορθοδοξίας, όπου θα θυμηθούμε όλους όσους εργάστηκαν στον αγώνα κατά της εικονομαχίας και διέδωσαν τη διδασκαλία της Αλήθειας. Θα θυμηθούμε την ευκαιρία να δούμε το άκτιστο φως και να αγγίξουμε τις ενέργειες του Θεού. Στο μέσο της διαδρομής, θα σταματήσουμε στον Σταυρό. Στη συνέχεια, θα τιμήσουμε τους ασκητές της ερήμου - τον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος και την Αγία Μαρία της Αιγύπτου - θαυμάζοντας ξανά τη ζωή τους και εμπνεόμενοι από το παράδειγμά τους. Στην επόμενη στάση ανάπαυσής μας, θα εργαστούμε προσευχητικά, διαβάζοντας ολόκληρο τον Μεγάλο Κανόνα. Στη συνέχεια, θα φτάσουμε στα Ιεροσόλυμα, όπου, μαζί με τον Ιησού, θα εισέλθουμε στα Ιεροσόλυμα και θα μπούμε στη θλιβερή γραμμή τερματισμού.
Ποιοι είναι οι κανόνες σε αυτόν τον δρόμο; Αν δεν ακολουθείτε τους κανόνες κυκλοφορίας, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μην φτάσετε στον προορισμό σας. Και αν δεν τηρείτε τις εντολές, είναι πολύ δύσκολο να μπείτε στη Βασιλεία των Ουρανών. Αν δεν συγχωρούμε, ο Θεός δεν θα μας συγχωρήσει. Αν καταδικάζουμε, θα καταδικαστούμε από Αυτόν. Αν δεν αγαπάμε Αυτόν ή τον πλησίον μας, δεν θα κληρονομήσουμε αιώνια ζωή. Η αγάπη είναι σαν τη βενζίνη. Χωρίς αυτήν, ένα αυτοκίνητο απλά δεν θα πάει πουθενά. Αλλά η αγάπη δεν μπορεί να αγοραστεί. Πρέπει να επιτευχθεί, όπως συμβουλεύει ο Απόστολος Παύλος (βλ. Α΄ Κορινθίους 14:1). Μπορούμε και πρέπει να τη ζητήσουμε από την Πηγή όλων των ευλογιών και να αναγκάσουμε τον εαυτό μας σε πράξεις αγάπης. Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης έγραψε ότι αν κάποιος αναγκάσει την ξερή καρδιά του να αγαπά, τότε ο Θεός, βλέποντας τέτοια προσπάθεια, θα γεμίσει την ψυχή με αγάπη.
Αν δεν τηρείς τις εντολές, είναι πολύ δύσκολο να μπεις στη Βασιλεία των Ουρανών.
Όχι μόνο τα οχήματα αλλά και οι άνθρωποι χρειάζονται ανεφοδιασμό. Χωρίς τροφή και νερό, μπορεί κανείς να πεθάνει. Η ψυχή χρειάζεται επίσης αληθινή τροφή και ποτό - το Άγιο Σώμα και Αίμα του Χριστού. «Όστις με τρώγει, εν εμοί ζήσεται» (Ιωάννης 6:57), λέει ο Σωτήρας, υπόσχοντας να μας αναστήσει την έσχατη ημέρα και να μας χαρίσει αιώνια ζωή. Ας μεταλάβουμε των Προηγιασμένων Δώρων στη Λειτουργία, η οποία τελείται τις Τετάρτες και τις Παρασκευές, και στην πλήρη Λειτουργία τα Σαββατοκύριακα.
Ποιους θα πάρουμε μαζί μας; Τους πιο κοντινούς μας ανθρώπους: τη σύζυγό μας, τα παιδιά, τους γονείς, τα εγγόνια μας. Αν δεν θέλουν, δεν έχει νόημα να τους αναγκάσουμε. Ένας σκλάβος δεν είναι προσκυνητής. Και αν δεν θέλετε να πάτε στην Ανάπα ή την Αικατερινούπολη, είναι απίθανο η έντονη, ή ακόμα και η ενοχλητική, πίεση από την οικογένειά σας να σας πείσει να μετακομίσετε εκεί.
Ενώ ταξιδεύετε, θα συναντήσετε συνταξιδιώτες. Έχετε σταθεί ποτέ στην άκρη του δρόμου με το χέρι υψωμένο; Η παραβολή του Καλού Σαμαρείτη μπορεί να προσαρμοστεί σε ένα οδικό σενάριο. Ένας άντρας έχει τρακάρει στον αυτοκινητόδρομο, το αυτοκίνητό του έχει πέσει σε ένα χαντάκι, και ζητάει βοήθεια. Ένας Χριστιανός περνάει με το αυτοκίνητο, μετά ένας άλλος, και μετά ένας συνηθισμένος άνθρωπος σταματά, ταΐζει το θύμα, τραβάει το χαλασμένο αυτοκίνητο από την άκρη του δρόμου, το ρυμουλκεί στο πλησιέστερο συνεργείο αυτοκινήτων και πληρώνει ακόμη και για τις επισκευές. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της Σαρακοστής, και μάλιστα σε όλη μας τη ζωή, το καθήκον μας είναι να μην παραβλέπουμε τέτοιους αναξιοπαθούντες ανθρώπους που χρειάζονται βοήθεια. Άλλωστε, με το πρότυπο του ελέους θα μας κρίνει ο Κύριος (βλ. Ματθαίος 25:31-46).
Η ξεκούραση είναι επίσης σημαντική. Εάν ένας οδηγός οδηγεί για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς διάλειμμα, ένα ατύχημα είναι αναπόφευκτο. Οι καθημερινές της Σαρακοστής είναι πιο αυστηρές από τα Σάββατα και τις Κυριακές. Στις τελευταίες, οι μετάνοιες καταργούνται και επιτρέπεται η μετάληψη λαδιού, ακόμη και κρασιού. Ο ύπνος είναι επίσης ζωτικής σημασίας. Κάποιοι άνθρωποι χρειάζονται έξι ώρες, ενώ άλλοι χρειάζονται μόνο εννέα. Και αν ο ύπνος διαταραχθεί, δεν υποφέρει μόνο το ίδιο το άτομο, αλλά και οι γύρω του.
Οι επαγγελματίες οδηγοί τρώνε λίγο στο δρόμο για να αποφύγουν την υπνηλία και την απροσεξία. Η Εκκλησία μας νουθετεί επίσης να μην υπερφορτώνουμε την κοιλιά μας, για να μην πέσουμε σε άλλες, πιο σοβαρές αμαρτίες. Η προσοχή είναι σημαντική σε όλη τη ζωή. Οι Άγιοι Πατέρες αποκαλούν αυτή την αρετή «νηφαλιότητα». Ένας μεθυσμένος οδηγός θέτει σε κίνδυνο τόσο τον εαυτό του όσο και όσους οδηγούν δίπλα του και όσους συναντά στο δρόμο. Πρόσφατα, τα ατυχήματα που προκαλούνται από την απόσπαση της προσοχής από τα τηλέφωνα έχουν γίνει πιο συχνά. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι ειδήσεις και οι ταινίες κατά την οδήγηση - όλα αυτά οδηγούν σε τραγωδία. Ένας απρόσεκτος Χριστιανός χάνει τις επιθέσεις του διαβόλου, δέχεται τις προσφορές του, συμφωνεί με τους πειρασμούς και βλάπτει τις σχέσεις του με τον Θεό και τον πλησίον του.
Μερικοί άνθρωποι απολαμβάνουν να ακούν μουσική ενώ ταξιδεύουν με αυτοκίνητο. Στις ορθόδοξες εκκλησίες, ορισμένοι ύμνοι ψάλλονται μόνο κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής. Επιπλέον, υπάρχουν πολλά άσματα που βοηθούν τους πιστούς να πλοηγηθούν στο σαράνταήμερο ταξίδι και να ενωθούν με τον Χριστό.
Μερικές φορές συμβαίνουν ατυχήματα στον αυτοκινητόδρομο. Όσοι ευθύνονται ζητούν συγχώρεση και αποζημιώνουν για τη ζημιά. Ομοίως, προκύπτουν συγκρούσεις όταν συγκρούονται με άλλους. Και, αναμφίβολα, ο υποκινητής θα πρέπει να αναγνωρίσει την ενοχή του, να επανορθώσει και να είναι ο πρώτος που θα επιδιώξει τη συμφιλίωση. Για να αποφύγει την εχθρότητα, ο Σωτήρας προτρέπει τους ανθρώπους να συγχωρούν «έως εβδομήντα φορές το επτά» (Ματθαίος 18:22). Και το ίδιο το ταξίδι της Σαρακοστής ξεκινά με μια υπενθύμιση αυτής της αρετής. Για να αποφύγει το τραύμα και τη διχόνοια, ο Χριστιανός καλείται, στο μέτρο του δυνατού, να «έχει ειρήνη με όλους τους ανθρώπους» (βλ. Ρωμαίους 12:18).
Πώς χαίρεται ο άνθρωπος όταν επιτυγχάνει έναν επιθυμητό στόχο! Έτσι, έχοντας περάσει ευλαβικά την περίοδο της Μεγάλης Σαρακοστής, θα λάβουμε ουράνια χαρά από τον αναστημένο Χριστό και θα βρούμε στις καρδιές μας την «ακλόνητη εγγύηση του Αγίου Πνεύματος» (βλ. Β΄ Κορινθίους 1:22). Ας συνεχίσουμε, λοιπόν, το ταξίδι μας!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου