«Ζούμε στην εποχή που οι Θεολογικές σχολές βγάζουν άθεους, οι Φιλοσοφικές σχολές αγράμματους και οι Νομικές Σχολές άδικους». ~π. Γεώργιος Μεταλληνός +~
«Η Αποκάλυψη είναι ποιητικό βιβλίο που απευθύνεται στα συναισθήματα και στις επιθυμίες και δεν πρέπει να ερμηνεύεται κατά λέξη». Ο Ιωάννης, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, συνέθεσε δημιουργικά στοιχεία της εποχής του, χωρίς να διατυπώσει προφητεία, μολονότι το βιβλίο είναι Θεόπνευστο και μαρτυρεί την πίστη στον Χριστό, το Εσφαγμένο Αρνί.
Αυτά, ακριβώς ειπώθηκαν (βλ. 1ο σχόλιο) σε σύναξη ιερέων της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος στον Βόλο, μιας Μητροπόλεως γνωστής για τις προοδευτικές θεολογικές και εκκλησιαστικές της τοποθετήσεις.
Σε λίγο θα μας πουν ότι ο Ιωάννης ο Θεολόγος ήταν απλώς ένας ποιητής με ζωηρή φαντασία και η Αποκάλυψη ένα λογοτεχνικό δημιούργημα της εποχής του! Γιατί, αν αφαιρέσουμε από το βιβλίο τον προφητικό και αποκαλυπτικό του χαρακτήρα, τότε ίσως θα έπρεπε να πάψει να ονομάζεται «Αποκάλυψη του Ιωάννη» και να μετονομαστεί σε «Ποιητικές σκέψεις και προσωπικοί στοχασμοί του Ιωάννη»!
Εδώ ακριβώς όμως αρχίζει η αντίφαση για όσους γνωρίζουν τα στοιχειώδη. Από τη μία, επικαλούνται την ιστορική ερμηνεία του αριθμού 666, συνδέοντάς τον με τον αυτοκράτορα Νέρωνα, όντως μία από τις επικρατέστερες επιστημονικές προσεγγίσεις. Από την άλλη, υποβαθμίζουν την Αποκάλυψη σε ένα ποιητικό κείμενο που απευθύνεται στα συναισθήματα και στις επιθυμίες, υποστηρίζοντας ότι ο Ιωάννης δεν διατύπωσε προφητεία.
Τελικά, τι ακριβώς ισχύει; Είναι ένα ιστορικό κείμενο που περιγράφει αποκλειστικά την εποχή του Νέρωνα ή ένα Θεόπνευστο προφητικό βιβλίο με συμβολική γλώσσα και διαχρονική εσχατολογική διάσταση; Διότι η ιστορική ερμηνεία ενός συμβολισμού δεν ακυρώνει την προφητεία, όπως και η ποιητική μορφή ενός κειμένου δεν αναιρεί το περιεχόμενό του.
Καλό είναι λοιπόν να μην προσποιούμαστε ότι δεν καταλαβαίνουμε πού οδηγεί αυτή η συζήτηση. Η σύναξη πραγματοποιήθηκε με αφορμή τις νέες ταυτότητες και τον Προσωπικό Αριθμό. Λες και την κόβουμε και τη ράβουμε την Αποκάλυψη κατά παραγγελία! Όταν μας εξυπηρετεί, την ερμηνεύουμε ιστορικά όταν μας δυσκολεύει, την αποκαλούμε ποιητική κι όταν οι πιστοί εκφράζουν προβληματισμούς για τις νέες ταυτότητες, τον Προσωπικό Αριθμό, την ψηφιακή διακυβέρνηση και τη συγκέντρωση ολοένα περισσότερων προσωπικών δεδομένων σε ενιαία συστήματα, σπεύδουμε να τους καθησυχάσουμε με θεολογικές γενικεύσεις.
Προφανώς αυτό δεν σημαίνει ότι οι νέες ταυτότητες ή ο Προσωπικός Αριθμός αποτελούν αυτομάτως το χάραγμα του θηρίου. Ούτε ότι κάθε τεχνολογική εξέλιξη πρέπει να αντιμετωπίζεται με φόβο. Σημαίνει, όμως, ότι τα ζητήματα της ανθρώπινης ελευθερίας, της ιδιωτικότητας, της επιτήρησης και της σχέσης πολίτη και κράτους αξίζουν σοβαρή συζήτηση, χωρίς να απαξιώνονται οι εύλογοι προβληματισμοί των πιστών.
Μήπως, τελικά, επιχειρούμε να προσαρμόσουμε την Αγία Γραφή στα μέτρα της πολιτείας, της εκάστοτε εξουσίας και του κυρίαρχου πνεύματος της εποχής, αντί να κρίνουμε την εποχή μας υπό το φως της Αγίας Γραφής;
Ο ίδιος ο Ιωάννης, πάντως, δεν αφήνει περιθώρια να αγνοήσουμε πώς χαρακτηρίζει το έργο του:
«Μακάριος ὁ ἀναγινώσκων καὶ οἱ ἀκούοντες τοὺς λόγους τῆς προφητείας καὶ τηροῦντες τὰ ἐν αὐτῇ γεγραμμένα» (Αποκ. 1:3).
Συμπληρώνοντας:
«Μὴ σφραγίσῃς τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου» (Αποκ. 22:10).
Η Ορθοδοξία δεν χρειάζεται τρομολαγνεία, αυθαίρετες ταυτίσεις και κινδυνολογίες ούτε όμως θεολογικές εκπτώσεις για να γίνει αρεστή στο πνεύμα της εποχής.Η Αποκάλυψη δεν γράφτηκε για να τροφοδοτεί την περιέργεια των ανθρώπων, αλλά ούτε και για να μετατραπεί σε ένα ακίνδυνο ποιητικό ανάγνωσμα, από το οποίο αφαιρούμε ό,τι ενοχλεί τη σύγχρονη σκέψη.
Εν προκειμένω η Αποκάλυψη δεν χρειάζεται να προσαρμοστεί στα μέτρα της εξουσίας. Η εξουσία, όπως και κάθε ανθρώπινο σύστημα, είναι εκείνη που οφείλει να κρίνεται υπό το φως της αλήθειας. Η τελευταία λέξη της Αποκαλύψεως δεν ανήκει ούτε στους αυτοκράτορες ούτε στους εκάστοτε ισχυρούς ούτε στους ερμηνευτές που επιχειρούν να την προσαρμόσουν κατά το δοκούν στις ανάγκες της εποχής. Ανήκει στον Χριστό.
«Ναί, ἔρχου, Κύριε Ἰησοῦ» (Αποκ. 22:20).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου