Την περίοδο 431-434, όταν ο άγνωστος, κατώτερος Ρωμαίος αξιωματικός Μαρκιανός συμμετείχε σε εκστρατεία στην Αφρική, αιχμαλωτίσθηκε από τους Βανδάλους.
Οδηγήθηκε στο βασιλιά Γκενσέριχο (428–477), που υποτίθεται πως ήξερε από μια προφητεία ότι ο Μαρκιανός θα γινόταν βασιλιάς. Τον απελευθέρωσε, αφού πρώτα ο Μαρκιανός του ορκίστηκε ότι δεν θα πολεμούσε, όταν θα έπαιρνε την εξουσία, εναντίον των Βανδάλων.
Ο Μαρκιανός πάντως είχε την τάση να διαδίδει τέτοιες ιστορίες, όπως μια άλλη που ένας αετός -στην ίδια εκστρατεία- πετούσε συνέχεια από πάνω του για να του κάνει σκιά! Γενικά, υπήρξε ικανός ηγεμόνας.
Έγινε αυτοκράτορας χωρίς να έχει ποτέ επιδιώξει τον θρόνο
Ο Μαρκιανός δεν διεκδίκησε ενεργά την εξουσία. Μετά τον θάνατο του Θεοδοσίου Β΄ το 450 μ.Χ., η αδελφή του, Πουλχερία, αναζητούσε έναν άνδρα έντιμο, στρατιωτικά έμπειρο και πολιτικά αξιόπιστο.
Επέλεξε τον Μαρκιανό και τον παντρεύτηκε σε γάμο τυπικό, χωρίς συζυγικές σχέσεις, για να του προσδώσει νομιμότητα. Πρόκειται για μοναδική περίπτωση «λευκού γάμου» στον αυτοκρατορικό θεσμό.
Ήταν ο πρώτος αυτοκράτορας που τόλμησε να πει «όχι» στον Αττίλα
Για δεκαετίες οι Βυζαντινοί πλήρωναν τεράστιους φόρους υποτέλειας στους Ούννους του Αττίλα.
Ο Μαρκιανός, μόλις ανέβηκε στον θρόνο, δήλωσε:
«Έχω χρυσό για φίλους, αλλά σίδερο για εχθρούς.»
Διέκοψε μονομερώς τις πληρωμές, κάτι εξαιρετικά επικίνδυνο.
Λίγο αργότερα (453 μ.Χ.) ο Αττίλας πέθανε ξαφνικά και η αυτοκρατορία των Ούννων διαλύθηκε. Στα μάτια πολλών συγχρόνων του, αυτό θεωρήθηκε σχεδόν «θεία δικαίωση» της απόφασής του.
Άφησε τεράστιο πλεόνασμα στο ταμείο του κράτους
Σε αντίθεση με πολλούς αυτοκράτορες που άφηναν χρέη, ο Μαρκιανός πέθανε αφήνοντας γεμάτα τα κρατικά ταμεία.
Με αυστηρή οικονομική πολιτική:
μείωσε τη σπατάλη της αυλής,
ακύρωσε υπέρογκα χρέη πολιτών,
σταμάτησε τις επιδοτήσεις σε ξένους λαούς.
Όταν πέθανε το 457 μ.Χ., το Βυζάντιο διέθετε αποθεματικά εκατοντάδων χιλιάδων χρυσών νομισμάτων, κάτι εξαιρετικά σπάνιο για την εποχή.
Προήδρευσε στη σημαντικότερη θεολογική σύνοδο της ιστορίας
Η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος της Χαλκηδόνας (451 μ.Χ.) πραγματοποιήθηκε υπό την άμεση εποπτεία του.
Οι αποφάσεις της καθόρισαν:
τη χριστολογική διδασκαλία της Ορθοδοξίας,
τον οριστικό χωρισμό με τις Μονοφυσιτικές Εκκλησίες της Αιγύπτου και της Συρίας.
Οι θεολογικές συνέπειες αυτής της συνόδου επηρεάζουν μέχρι σήμερα τη δομή του χριστιανικού κόσμου.
Δεν προσπάθησε να «σώσει» τη Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
Όταν το 455 μ.Χ. οι Βάνδαλοι λεηλάτησαν τη Ρώμη, ο Μαρκιανός δεν έστειλε στρατό για να βοηθήσει.
Η επιλογή του ήταν ψυχρά ρεαλιστική: προτίμησε να διαφυλάξει τη σταθερότητα της Ανατολής αντί να θυσιάσει πόρους για μια Δύση που ήδη κατέρρεε.
Αυτή η πολιτική βοήθησε το Βυζάντιο να επιβιώσει για άλλους χιλίους χρόνια, ενώ η Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία κατέρρευσε μόλις 23 χρόνια αργότερα (476 μ.Χ.).
Πέθανε «αθόρυβα», χωρίς δολοφονία ή ανατροπή
Σε μια εποχή όπου πολλοί αυτοκράτορες:
δολοφονούνταν,
ανατρέπονταν,
ή πέθαιναν σε εμφύλιους,
ο Μαρκιανός πέθανε φυσιολογικά το 457 μ.Χ., μετά από πτώση κατά τη διάρκεια πομπής.
Η βασιλεία του θεωρείται μία από τις πιο ήσυχες και σταθερές του 5ου αιώνα.
Θεωρήθηκε υπόδειγμα «χριστιανού αυτοκράτορα»
Μεταγενέστεροι ιστορικοί τον περιγράφουν ως:
λιτό,
αυστηρό,
ακέραιο,
βαθιά θρησκευόμενο.
Δεν κατηγορήθηκε ποτέ για διαφθορά, αυθαιρεσία ή σκληρότητα, κάτι εξαιρετικά σπάνιο για μονάρχη της εποχής.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου