Ένα ηχητικό ντοκιμαντέρ του Άρη Δημοκίδη για τον πολυσυζητημένο Αγιορείτη, τη σειρά και την ταινία αλλά και για την -μετά θάνατον- εκμετάλλευση του ονόματός του.
το ηχητικο ντοκιμανταιρ εδω.
Το ηχητικό ντοκιμαντέρ του Άρη Δημοκίδη για τον πολυσυζητημένο Αγιορείτη που κάποιοι θεωρούν μισογύνη και μισαλλόδοξο, για τις προφητείες του αλλά και για τη μετά θάνατον εκμετάλλευση του ονόματός του ανέβηκε τον Μάρτιο του 2023. Σήμερα ακούμε το updated επεισόδιο με καινούργια στοιχεία και απόψεις. Η έρευνα προσεγγίζει το φαινόμενο «Άγιος Παΐσιος», τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκε και πώς διογκώθηκε μετά τον θάνατο του.
Ο Αγιορείτης είναι ίσως ο πιο δημοφιλής σύγχρονος άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Γεννήθηκε το 1924 στη Φάρασα Καππαδοκίας και πέθανε στις 12 Ιουλίου 1994 – έκτοτε αυτή είναι η μέρα που γιορτάζεται η μνήμη του. Η κατάταξή του ως αγίου της Ορθόδοξης Εκκλησίας έγινε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης το 2015.
Το κοσμικό του όνομα ήταν Αρσένιος Εζνεπίδης. Προερχόταν από οικογένεια προσφύγων που έφυγε από την Καππαδοκία το 1924 και εγκαταστάθηκε αρχικά στον Πειραιά και στη συνέχεια στην Κόνιτσα. Λίγες μέρες προτού φύγουν, λόγω της ελληνοτουρκικής ανταλλαγής πληθυσμών, βαφτίστηκε από τον ιερέα της ενορίας Αρσένιο, που επίσης αναγνωρίστηκε αργότερα (1986) ως άγιος από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Η επικρατέστερη εκδοχή για το περιβάλλον του είναι ότι μεγάλωσε σε οικογένεια με έντονη θρησκευτικότητα και ακολούθησε τον δρόμο του μοναχισμού νέος από συνειδητή επιλογή.
Το 1948 υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία του με ειδικότητα ασυρματιστή κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου, γι’ αυτό και πολλές εκδόσεις που είναι αφιερωμένες στη ζωή του τον αναφέρουν ως «Ασυρματιστή του Θεού», ανακηρύχθηκε δε προστάτης των Διαβιβαστών του Ελληνικού Στρατού.
Απολύθηκε από τον στρατό το 1949 και τότε πήγε πρώτη φορά στο Άγιον Όρος για να μονάσει. Όμως επέστρεψε στην Κόνιτσα για έναν χρόνο, για να αποκαταστήσει τις αδελφές του. Το 1950 ξαναγύρισε στο Άγιον Όρος, αρχικά στη σκήτη του Αγίου Παντελεήμονος. Στη συνέχεια πήγε στη Μονή Εσφιγμένου, όπου το 1954 έγινε η τελετή της «ρασοευχής» του και πήρε το πρώτο του όνομα που ήταν Αβέρκιος. Το όνομα Παΐσιος το πήρε το 1957 προς τιμήν του μητροπολίτη Καισαρείας Παϊσίου του Β’ στη Μονή Φιλοθέου, στην οποία είχε στο μεταξύ μετακινηθεί. Το 1979, μετά από πολλές μετακινήσεις, πήγε στη Μονή Κουτλουμουσίου όπου και έμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του. Εγκαταστάθηκε σε ένα κελί στην Παναγούδα, που έγινε γνωστό, και εκεί άρχισε να μεγαλώνει η φήμη του, όπως και το πλήθος που τον επισκεπτόταν.
Τα χαρακτηριστικά του ως μοναχού ήταν η πίστη στην ασκητική ζωή, η σιωπή, η προσευχή και η διακονία.
Συνδέθηκε με ρήσεις και πνευματικές συμβουλές («Ο Θεός δεν αδικεί κανέναν. Εμείς πολλές φορές δεν καταλαβαίνουμε το σχέδιό Του») αλλά και με προφητείες σχετικές με το τέλος του κόσμου και την απελευθέρωση της Κωνσταντινούπολης και αλβανικών εδαφών από την Ελλάδα (Βόρεια Ήπειρος) ως τη διάλυση της Τουρκίας και της Βόρειας Μακεδονίας.
Απέκτησε μυθικές διαστάσεις λόγω όσων διαδίδονταν γι’ αυτόν εν ζωή αλλά και μετά τον θάνατό του, όπως ότι περιέγραφε συμπτώματα ασθενειών προτού τα πουν οι πιστοί, προέτρεπε σε εξετάσεις που αποκάλυπταν άγνωστα προβλήματα, θεράπευε καρκίνους, ασθένειες παιδιών – πολλοί εξασφάλιζαν προστασία σε επικίνδυνες εργασίες μόνο με την επίκληση του ονόματός του. Πιστοί οπαδοί του λένε ότι εμφανίζεται σε όνειρα και τους καθοδηγεί σε δύσκολες αποφάσεις, σε χειρουργεία, ή ότι τους βοηθάει να αποφύγουν θανατηφόρα τροχαία.
Οι θαυματουργές του ιδιότητες διογκώθηκαν, ακούστηκαν ακραίες διηγήσεις για θαύματα που μετά τον θάνατό του απέκτησαν ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις. Το μεταγενέστερο αφήγημα φορτώθηκε μαρτυρίες χωρίς τεκμηρίωση, σαφή πηγή, χρονικό πλαίσιο ή πρωτογενή μαρτυρία, φορτώθηκε ψέματα, άκριτη πίστη, μεγάλη εκμετάλλευση, βρήκε φανατικούς οπαδούς. Γράφτηκαν βιβλία, έγιναν, και γίνονται, εκδηλώσεις τιμητικές, θρησκευτικές εκδηλώσεις λατρείας, προβλήθηκε ντοκιμαντέρ και σίριαλ με μεγάλη θεαματικότητα.
Στη μοναστική κοινότητα κάποιοι παλαιότεροι μοναχοί και ζηλωτές, όπως εκείνοι της Μονής Εσφιγμένου, του ασκούσαν κριτική. Στην κοσμική ζωή υπάρχει πολιτισμένη αμφισβήτηση αλλά και θερμοί πολέμιοι, έδωσε έμπνευση για memes και τροφή για απολαυστικά τρολαρίσματα. Το σίγουρο είναι ότι είναι θολό το όριο μεταξύ πίστης και μύθου. Ο ίδιος ο Παΐσιος, πάντως, ισχυρίζονταν όσοι τον γνώρισαν, απέφευγε τη δημοσιότητα και αποδοκίμαζε τη μετατροπή της πνευματικής ζωής σε θέαμα.
Συνεργάτις περιεχομένου: Ελένη Καλέση
Μουσική επένδυση: Nalyssa Green / Pan Pan / New*Deal / Teo x3 / Petros Satrazanis / Epidemic Sound / Βασίλης Κωστάκης/Armagos
*Τα αποσπάσματα απ’ την ΕΡΤ προέρχονται απ’ το Αρχείο της ΕΡΤ, το οποίο ευχαριστούμε θερμά για την άδεια χρήσης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου