Η Τουρκία μοιάζει με χώρα όπου τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται. Κάτω από την επιφάνεια της επίσημης αφήγησης, πίσω από τις κραυγές περί «ασφάλειας» και «εσωτερικών εχθρών», κρύβονται ιστορίες που δεν χωρούν στα δελτία ειδήσεων. Μία από αυτές ήρθε απρόσμενα στο φως στην ανατολική Ανατολία, στην περιοχή του Καρς — μια γη βαριά φορτωμένη με μνήμη, αίμα και πίστη.
Κατά τη διάρκεια μαζικών εφόδων που πραγματοποιούνται σε όλη τη χώρα στο πλαίσιο των διώξεων εναντίον φερόμενων αντιφρονούντων του καθεστώτος Ερντογάν, οι δυνάμεις ασφαλείας εισέβαλαν στο σπίτι του Ιμάμη της πόλης Kağızman. Ο λόγος της έρευνας ήταν υποψίες για αντικαθεστωτική προπαγάνδα. Αυτό όμως που βρέθηκε εκεί ξεπέρασε κάθε προσδοκία: ανάμεσα στα βιβλία, υπήρχαν Ευαγγέλια.Η αποκάλυψη αυτή προκάλεσε σοκ ακόμη και στους ίδιους τους αστυνομικούς. Γιατί το εύρημα δεν ήταν απλώς «παράδοξο». Ήταν επικίνδυνο. Επικίνδυνο για ένα κράτος που επιμένει να παρουσιάζεται ως ομοιογενές, θρησκευτικά και ιδεολογικά ελεγχόμενο.
Η περιοχή δεν είναι τυχαία. Το Καρς, πριν από την ανταλλαγή των πληθυσμών, φιλοξενούσε ισχυρό ποντιακό ελληνορθόδοξο στοιχείο. Είναι η γη που συνδέεται με μορφές όπως ο Άγιος Γεώργιος ο Καρσλίδης, ένας από τους μεγάλους πνευματικούς φάρους του Πόντου. Εκεί, η Ορθοδοξία δεν εξαφανίστηκε — απλώς αναγκάστηκε να κρυφτεί.
Το περιστατικό αυτό έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα θέμα που η Τουρκία αποφεύγει συστηματικά: τους κρυπτοχριστιανούς. Ανθρώπους που, υπό καθεστώς φόβου και καταπίεσης, διατηρούν την πίστη τους σιωπηλά, μακριά από τα βλέμματα, συχνά πίσω από μια δημόσια ισλαμική ταυτότητα που τους επιβλήθηκε ιστορικά.
Η ιστορία δεν είναι καινούργια. Τον 19ο αιώνα, ιδιαίτερα στον Πόντο αλλά και στην Κωνσταντινούπολη, υπήρξαν Ιμάμηδες που στην πραγματικότητα ήταν κρυφοί Ελληνορθόδοξοι ιερείς. Τελούσαν μυστικά τα μυστήρια, βάφτιζαν παιδιά, κοινωνούσαν πιστούς — όλα στο σκοτάδι, όλα με κίνδυνο ζωής. Αυτή η παράδοση δεν χάθηκε. Επιβίωσε μέσα από ψίθυρους, από οικογενειακές μνήμες, από βιβλία κρυμμένα σε πατώματα και τοίχους.
Ο Ιμάμης της Kağızman, του οποίου το όνομα δεν ανακοινώθηκε — όπως ήταν αναμενόμενο — οδηγήθηκε για ανάκριση μαζί με ακόμη 16 άτομα. Οι κατηγορίες αφορούν σχέσεις με παραφυάδες του Γκιουλέν και άλλες «απειλές» για το καθεστώς. Όμως η ύπαρξη των Ευαγγελίων λέει μια άλλη ιστορία. Μια ιστορία που δεν καταγράφεται στα κατηγορητήρια.
Πόσα ακόμη τέτοια σπίτια υπάρχουν; Πόσοι άνθρωποι ζουν διπλή ζωή για να επιβιώσουν; Πόσες πίστεις παραμένουν θαμμένες από φόβο; Το τουρκικό κράτος μπορεί να συλλαμβάνει, να ερευνά, να σιωπά ονόματα — δεν μπορεί όμως να ξεριζώσει την μνήμη ούτε να εξαφανίσει την πίστη.
Οι κρυπτοχριστιανοί δεν είναι συνωμοσία. Είναι ζωντανή απόδειξη ότι η καταπίεση δεν σκοτώνει την ψυχή. Και όσο το καθεστώς επιμένει να κρύβει την αλήθεια κάτω από το χαλί της «εθνικής ενότητας», τόσο τέτοιες αποκαλύψεις θα επιστρέφουν για να θυμίζουν ότι στην Τουρκία υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που πιστεύουν — έστω και στο σκοτάδι.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου