Ὁ Ἕλληνας ἀπὸ τὴ φύση του ἄνθρωπος Δημοκράτης καὶ Ἐλεύθερος. Δὲν σηκώνει ζυγὸ ὁ τράχηλός του καὶ δὲν μπορεῖ νὰ ζήσει ὡς σκλάβος. Τὸ πρῶτο ἐλεύθερο ἑλληνικὸ κράτος μετὰ τὴν παλιγγενεσία τοῦ 1821 εἶχε ὡς βόρεια σύνορά του τὴν Θεσσαλία. Ἐδάφη ἐκτὸς τῆς ἑλληνικῆς ἐπικρατείας ὅπως ἡ Θεσσαλία, Μακεδονία, Θράκη κ.α. στέναζαν κάτω ἀπὸ τὴν σκλαβιὰ τοῦ τούρκου κατακτητῆ. Οἱ κάτοικοι τῶν ἑλληνικότατων αὐτῶν ἐδαφῶν ὑπέφεραν καὶ ζοῦσαν μὲ τὸν πόθο καὶ τὴν ἐλπίδα τῆς ἐλευθερίας. Ζοῦσαν, ἐλπίζανε καὶ περιμένανε…
Κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ πολέμου (1877-1878) οἱ ρωσικὲς δυνάμεις καταλαμβάνουν την Ἀδριανούπολη. Ἡ Ἑλληνικὴ κυβέρνηση ὑπὸ τὴν πίεση τῆς κοινῆς γνώμης στέλνει τὸν ἀντιστράτηγο Σκαρλάτο Σοῦτσο μὲ δύναμη 20.000 ἀνδρῶν νὰ εἰσβάλει σὲ ἑλληνικὰ ἐδάφη τὰ ὁποῖα κατεῖχαν οἱ Τοῦρκοι.
Οἱ κάτοικοι τῆς Μακεδονίας, Ἠπείρου καὶ Θεσσαλίας βλέπουν τὶς ἐλπίδες τους νὰ παίρνουν σάρκα καὶ ὀστᾶ. Ἐλπίζουν στὰ αἱματοβαμμένα χώματά τους νὰ ἐπιστρέψει ἡ ἐλευθερία. Δὲν ἔφθασε ἀκόμη ἡ ὥρα ἡ πολυπόθητη. Οἱ ἑλληνικὲς δυνάμεις ἐπιστρέφουν στὰ ἐλεύθερα ἑλληνικὰ ἐδάφη μὲ ἀξίωση τῶν εὐρωπαίων.
Οἱ Ρῶσοι καὶ οἱ Τοῦρκοι ὁδηγοῦνται σὲ ἀνακωχὴ καὶ στὶς 20 Φεβρουαρίου 1878 ὑπογράφεται ἡ συνθήκη τοῦ Ἁγίου Στεφάνου. Ἡ συνθήκη αὐτὴ ἀφαιροῦσε ἑλληνικὰ ἐδάφη ἀπὸ τὴν ἡττηθεῖσα Τουρκία καὶ τὰ παραχωροῦσε στὴν Βουλγαρία καὶ ἔτσι σχηματίζονταν μιὰ Μεγάλη Βουλγαρία.
Τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1878 ἔχει σχηματιστεῖ Ἀνεξάρτητη Μακεδονικὴ Ἐπιτροπὴ Ἀγῶνα καὶ μὲ ἀφορμὴ τὴ συνθήκη αὐτὴ ἀποφασίζει νὰ ὀργανώσει ἐπαναστατικὸ κίνημα καὶ νὰ ἐνισχύσει ἐπαναστατικὲς κινήσεις ποὺ παρατηροῦνται στὶς περιοχὲς Ὀλύμπου, Πιερίων καὶ ἀλλοῦ.
Ἐπί κεφαλῆς τοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος εἶναι ὁ λοχαγὸς τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ Δουμπιώτης Κοσμᾶς, Μακεδόνας στὴν καταγωγὴ ἀπὸ τὴν Χαλκιδική. Οἱ στρατιῶτες του Δουμπιώτη ἦταν κατὰ κύριο λόγο ἐθελοντὲς ἀπὸ τὴν Μακεδονία. Τὸ βράδυ 15 πρὸς 16 Φεβρουαρίου 1878 ἀποβιβάζονται στὴν Πλάκα Λιτοχώρου. Οἱ ἐθελοντὲς μαχητὲς γίνονται δεκτοὶ μὲ ἐνθουσιασμὸ ἀπὸ τοὺς κατοίκους του Λιτοχώρου καὶ τῶν γύρω χωριῶν. Στὸ Μετόχι τοῦ μοναστηριοῦ τοῦ Ἁγίου Διονυσίου ἀποθηκεύονται τὰ πυρομαχικά. Τὸ Λιτόχωρο ὁρίζεται ὡς ἡ ἕδρα τοῦ ἀρχηγείου καὶ τῆς προσωρινῆς ἐπαναστατικῆς κυβέρνησης τοῦ Ὀλύμπου. Πρόεδρος τῆς ἐπαναστατικῆς κυβέρνησης ἀναλαμβάνει ὁ γιατρὸς Εὐάγγελος Κοροβάγκος καὶ γραμματέας ὁ ἐπίσκοπος Κίτρους Νικόλαος Λούσης, μὲ ἕδρα τῆς ἐπισκοπῆς του τον Κολινδρό.
Ἀπὸ τὶς πρῶτες ἐνέργειες τῆς κυβέρνησης εἶναι ἡ ἔκδοση προκήρυξης πρὸς τὶς κυβερνήσεις τῶν εὐρωπαϊκῶν δυνάμεων μὲ τὴν ὁποία πληροφοροῦνται τὴν κατάλυση τῆς τουρκικῆς ἐξουσίας, καὶ τὴν ἀνακήρυξη τῆς ἕνωσης μὲ τὴν μητέρα Ἑλλάδα. Ἐπίσης, διαδηλώνεται ἡ ἀπόφαση τῶν Μακεδόνων νὰ ἀγωνιστοῦν γιὰ τὴν κατάκτηση τῆς ἐλευθερίας καὶ ταυτόχρονα ζητοῦν προστασία γιὰ τὸν δίκαιο ἀγῶνα τους.
Τὸ ἐκστρατευτικὸ σῶμα του Δουμπιώτη κινήθηκε γιὰ νὰ ἐμψυχώσει καὶ τοὺς κατοίκους καὶ τῶν ἄλλων χωριῶν. Ὁ Δουμπιώτης καὶ οἱ ἀξιωματικοί του δὲν κατέλαβαν τὴν Κατερίνη, ὅπου κατοικοῦσαν πολλοὶ Τοῦρκοι, παραπλανηθέντες ἀπὸ τὸν τοῦρκο μεγαλοκτηματία Νικόλαο Μπίτζιο, ἐκπρόσωπο τῶν κατοίκων τῆς πόλεως. Τὸ ὅτι δὲν ἐπιτέθηκαν στὴν Κατερίνη ἔδωσε χρόνο στοὺς Τούρκους τῆς Θεσσαλονίκης νὰ προετοιμαστοῦν καὶ μὲ ἰσχυρὴ στρατιωτικὴ δύναμη νὰ συντρίψουν τὴν ἐπανάσταση.
Στὸν Κολινδρὸ ὁ ἐπίσκοπος Νικόλαος Λούσης τὴν 22 Φεβρουαρίου 1878 κηρύσσει τὴν ἐπανάσταση στὴν θέση «Φούντα». Τὴν θέση αὐτὴ οἱ Τοῦρκοι εὔκολα θὰ μποροῦσαν νὰ προσβάλλουν καὶ γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ ἐκτιμᾶ ὅτι δὲν θὰ μπορέσει νὰ κρατήσει. Βάζει φωτιὰ καὶ καίει τὸ κτίριο τῆς Ἐπισκοπῆς τὴν νύκτα 25 πρὸς 26 Φεβρουαρίου γιὰ νὰ μὴ πέσει στὰ χέρια τῶν Τούρκων. Τὴν ἑπομένη ἡμέρα ὁδηγεῖ τὰ γυναικόπαιδα τῶν γύρω χωριῶν καὶ τοῦ Κολινδροῦ στὸ μοναστήρι τῶν Ἁγίων Πάντων (βρίσκεται κοντὰ στὴ Βεργίνα). Οἱ Τοῦρκοι ἔστειλαν τὸν Ἀσὰφ πασᾶ νὰ καταστείλει τὴν ἐπανάσταση. Καταλαμβάνει τον Κολινδρό, ἀνενόχλητος φθάνει στὴν Κατερίνη καὶ ἀφοῦ κινήθηκε νοτιότερα πυρπολεῖ καὶ λεηλατεῖ τὸ Λιτόχωρο.
Ἀφοῦ ὁ Ἀσὰφ πασᾶς λεηλάτησε τὸ Λιτόχωρο βάδισε πρὸς τὸ μοναστήρι τῶν Ἁγίων Πάντων. Ἐκεῖ, ὅπου εἶχαν καταφύγει οἱ ἐπαναστάτες του Κολινδροῦ καὶ τὰ γυναικόπαιδα τῆς περιοχῆς. Οἱ λιγοστοὶ ἄνδρες μαχητὲς πολεμοῦν ἡρωικὰ ἀλλὰ δὲν μποροῦν νὰ σταματήσουν τὴν τουρκικὴ ἐκδίκηση. Γυναικόπαιδα συλλαμβάνονται καὶ ἀφοῦ «λεηλατήθηκαν» ἀφήνονται ἐλεύθερα νὰ ἐπιστρέψουν στὰ χωριά τους.
Στὸ καταφύγιο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τῶν Ἁγίων Πάντων, ὅπου συγκεντρώθηκαν περισσότερα ἀπὸ δυὸ χιλιάδες γυναικόπαιδα γράφτηκε ὁ ἡρωικὸς ἐπίλογος τῆς ἐπανάστασης μὲ μιὰ πράξη ποὺ παραπέμπει στὸ αἰώνιο Ζάλογγο. Ἑπτὰ γυναῖκες Βλάχων κτηνοτρόφων ἀπὸ τὸ Σέλι Βερμίου γιὰ νὰ μὴ πέσουν στὰ χέρια τῶν Τούρκων καὶ ὑποστοῦν τὶς γνωστὲς «θηριωδίες» πέφτουν σὲ ἕνα γκρεμὸ κοντὰ στὸ μοναστήρι τῶν Ἁγίων Πάντων.
Μὲ τὴν κατάληψη τῆς Μονῆς τῶν Ἁγίων Πάντων τελειώνει ἡ Ἐπανάσταση τοῦ Ὀλύμπου. Χύθηκε αἷμα ἑλληνικό, σπάρθηκε ὁ σπόρος καὶ ἡ ἐλπίδα. Δὲν ἔσβησε ἡ φλόγα τῆς Ἐλευθερίας στοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς. Στὸ στρατιωτικὸ πεδίο ἡ μάχη χάθηκε ἀλλὰ ὁ πόλεμος ὄχι. Δὲν πῆγε χαμένο τὸ αἷμα τῶν ἐξεγερθέντων ἐπαναστατῶν τοῦ Ὀλύμπου (Λιτόχωρου καὶ Κολινδροῦ). Ἔχουμε ἐπιτυχία στὸ διπλωματικὸ πεδίο.
Ὁ ἀγῶνας αὐτὸς ἔδωσε τὸ δικαίωμα καὶ τὰ ὅπλα γιὰ νὰ διεκδικήσει τὰ ἐθνικά της καὶ τὴν ἐλευθέρωση ἑλληνικῶν σκλαβωμένων περιοχῶν. Τὸν Αὔγουστο τοῦ ἰδίου ἔτους τὸ Συνέδριο τοῦ Βερολίνου καταργεῖ τὴν Συνθήκη τοῦ Ἁγίου Στεφάνου καὶ ἐπιβάλλει τὴν ἕνωση μὲ τὴν μητέρα Ἑλλάδα τῆς Θεσσαλίας καὶ μέρους τῆς Ἠπείρου. Κέρδος τῆς ἐπανάστασης αὐτῆς εἶναι ἡ ἀπόδειξη ὅτι ὁ πόθος τῆς Ἐλευθερίας στὸν Ἕλληνα εἶναι βαθιὰ ριζωμένος στὴν καρδιά του καὶ στὸ DNA του. Πόθος ἀκοίμητος. Αἰώνιος. Μὴ τὸ ξεχνοῦν φίλοι καὶ ἐχθροί. Δίκαια, λοιπόν, ἡ Πιερία μὲ πρωταγωνιστὲς τοὺς Δήμους Δίου – Ὀλύμπου (Λιτόχωρο) καὶ Πύδνας – Κολινδροῦ) διοργανώνουν κάθε χρόνο ἑορταστικὲς ἐκδηλώσεις μνήμης καὶ τιμῆς τῶν ἡρωικῶν ἐπαναστατῶν τοῦ 1878 μὲ τὴν παρουσία κυβερνητικῶν στελεχῶν, ἐνίοτε καὶ Προέδρων τῆς Δημοκρατίας, μὲ δοξολογίες, παρελάσεις καὶ καθολικὴ συμμετοχὴ τῶν κατοίκων τους. Δυὸ Κυριακὲς τοῦ Φεβρουαρίου, μία γιὰ κάθε Δῆμο, ἡ καρδιὰ τῆς Ἐλευθερίας κτυπᾶ στὴν Πιερία.
Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου