Ἄρθρο γνώμης, με αφορμή τὴν 30ὴ Ἰανουαρίου
Ἡ 30ὴ Ἰανουαρίου δὲν εἶναι ἐπετειακὴ ἀνάμνησις, ἀλλὰ ἡμέρα κρίσεως τῆς Παιδείας μας.
Διαβάζοντας τὸν λόγο τοῦ μακαριστοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ, γίνεται φανερὸ ὅτι τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι ἡ Εὐρώπη, ἀλλὰ ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἡ Εὐρώπη παιδεύει.
Καὶ ὅταν ἡ Παιδεία παύει νὰ διαπλάθει πρόσωπα καὶ περιορίζεται στὴν παραγωγὴ χρησίμων μονάδων, τότε ἔχουμε πολιτισμικὴ ἀποσύνθεση.
Οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες δὲν πρότειναν ἕνα ἐκπαιδευτικὸ σύστημα· πρότειναν ἕναν ἄνθρωπο. Ὄχι τὸν homo oeconomicus, ἀλλὰ τὸν ἄνθρωπο ποὺ ζεῖ «ἐν Χριστῷ».
Ὁ Ἅγιος Βασίλειος θέτει τὸ μέτρο τῆς παιδείας ὅχι στὴν πολυμάθεια, ἀλλὰ στὴν ὁμοίωση πρὸς τὸν Θεό: «Ὁμοίωσις Θεῷ κατὰ τὸ δυνατὸν ἀνθρώπου φύσει» (PG 32, 69).
Ὁ ἄνθρωπος εἶναι Θεὸς κεκελευσμένος.
Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος μιλᾷ γιὰ τὴν τραγικὴ καὶ ταυτοχρόνως ἔνδοξη ἀντίφαση τοῦ ἀνθρώπου: «Μικρὸς εἰμὶ καὶ μέγας, θνητὸς καὶ ἀθάνατος» (PG 35, 785).
Παιδεία ποὺ δὲν μαθαίνει στὸν νέο αὐτὴν τὴν ἀλήθεια, τὸν ἐξαπατᾷ.
Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος εἶναι ἀμείλικτος:
«Πάντα δεύτερα ἔστω τῆς προνοίας τῶν παίδων» (PG 62, 151).
Ἄν χαθοῦν τὰ παιδιά, ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι ἀνοησία.
Καὶ προχωρεῖ βαθύτερα:
ὁ διδάσκαλος ποὺ δὲν ζεῖ αὐτὸ
ποὺ διδάσκει εἶναι ἀναξιόπιστος·
ἡ παιδαγωγία χωρὶς ἦθος εἶναι ὑποκρισία.
Σήμερα ἡ δημόσια ἐκπαίδευση κινδυνεύει νὰ γίνῃ οὐδέτερη.
Ἀλλὰ ἡ οὐδετερότητα στὴν Παιδεία εἶναι ψεῦδος.
Ὅπως ἔδειξε ὁ π. Γεώργιος Μεταλληνός, ἡ Εὐρώπη ἔχασε τὸν Θεὸ καὶ μαζὶ μ’ Αὐτὸν ἔχασε καὶ τὸν ἄνθρωπο.
Ὅπου ἐξορίζεται ἡ καρδιά, ἐκεῖ βασιλεύει ἡ βία, ἡ χρησιμοθηρία,
ἡ μοναξιά.
Οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες δὲν φοβοῦνται τὴν ἐπιστήμη, οὔτε τὴν τεχνικὴ πρόοδο. Φοβοῦνται τὴν πρόοδο χωρὶς ψυχή.
Γι’ αὐτὸ καὶ μιλᾶνε γιὰ παιδεία κοινωνική, φιλάνθρωπη, ἀσκητική· παιδεία ποὺ γεννᾷ Ἁγίους,
ὄχι ρομπότ.
Ἂν ἡ Εὐρώπη θέλει μέλλον, χρειάζεται τὴν παλαιὰ της καρδιά. Καὶ ἂν ἡ Ἑλλάδα ἔχει ἀποστολή, δὲν εἶναι νὰ μιμηθεῖ, ἀλλὰ νὰ μαρτυρήσει.
Οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες δὲν εἶναι ἀνάμνηση τοῦ παρελθόντος·
εἶναι ἡ τελευταία μας ἐλπίδα.
«Ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου Σου
κατέφαγέ με».
Ἄς μὴν φοβηθοῦμε νὰ τὸν κληροδοτήσουμε καὶ στὰ παιδιά μας.
The Three Hierarchs and the Crisis of Education
When the Orthodox Church honors the Three Hierarchs, she does not merely commemorate the past; she judges the present and unveils the future. January 30th is not a symbolic celebration but a moment of discernment for education itself.
As Fr. George Metallinos so powerfully demonstrated, Europe’s crisis is not primarily economic or political, but spiritual. The decisive question is this: what kind of human being does education form? When education ceases to shape persons and instead produces functional units, culture collapses.
The Three Hierarchs did not propose an educational system; they proposed a vision of the human person. Not the homo economicus, but the human being called to become “god by grace.” Saint Basil defines education as likeness to God: “Assimilation to God, as far as human nature allows” (PG 32, 69).
Saint Gregory the Theologian reminds us of the human paradox: “I am small and great, mortal and immortal” (PG 35, 785). Education that ignores this truth deceives the young.
Saint John Chrysostom speaks with prophetic urgency: “Let everything be secondary to the care of children” (PG 62, 151). Without moral example, teaching becomes hypocrisy.
The neutrality promoted by modern secular education is an illusion. When the heart is excluded, violence and dehumanization prevail. The Three Hierarchs welcomed science and progress, but never without the purification of the heart and responsibility before God and neighbor.
If Europe seeks a future, it must rediscover its original soul. And if Greece has a mission, it is not imitation, but witness. The Three Hierarchs are not relics of history; they are the last call to hope.
“Zeal for Your house has consumed me.”
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου